Partia gjermane Alternativa për Gjermaninë (AfD) po fiton gjithnjë e më shumë mbështetje në vend, por rritja e saj po krijon shqetësim të gjerë, përfshirë edhe në qarqe të papritura – siç janë partitë e tjera europiane të së djathtës ekstreme.
Ndërsa AfD po gëzon nivele rekord mbështetjeje brenda vendit, disa nga aleatët e saj më të ngushtë ideologjikë në pjesë të tjera të Europës po mbajnë distancë prej saj.
Në zgjedhjet e fundit në landin Saksonia-Anhalt, AfD mori 43.8% të votave, duke shënuar rezultatin më të lartë të saj në këtë nivel. Partia mbeti vetëm tre vende larg shumicës absolute. Edhe zgjedhjet në Mecklenburg-Pomerani dhe Berlin treguan rritje të mbështetjes për partitë në skajet e spektrit politik, veçanërisht për AfD-në.
Disa liderë të partive të djathta europiane e kanë përshëndetur rezultatin. Mes tyre janë Geert Wilders në Holandë, Viktor Orbán në Hungari dhe Santiago Abascal në Spanjë. Abascal e cilësoi avancimin e AfD-së si një shpresë të madhe për Gjermaninë dhe Europën.
Por partitë e mëdha të djathta në Francë, Itali dhe Britani kanë mbajtur distancë. Në Francë, Tubimi Kombëtar (RN) ka bërë të qartë se nuk planifikon të rikthejë bashkëpunimin me AfD-në. Partia franceze ka punuar prej vitesh për të ndryshuar imazhin e saj dhe për t’u afruar me qendrën e politikës, duke u distancuar nga disa prej qëndrimeve dhe deklaratave më radikale të së kaluarës.
Marrëdhëniet mes dy partive u përkeqësuan veçanërisht pas disa deklaratave të figurave të AfD-së për periudhën naziste dhe pas raportimeve për një plan që parashikonte largimin masiv të personave me origjinë të huaj nga Gjermania. RN i konsideroi këto qëndrime të papajtueshme me kursin që ka ndjekur vetë partia franceze dhe në vitin 2024 ndërpreu bashkëpunimin me AfD-në.
Edhe Italia ka mbajtur një qëndrim të rezervuar. Partia Vëllezërit e Italisë, e drejtuar nga kryeministrja Giorgia Meloni, është pjesë e grupit Konservatorët dhe Reformistët Europianë, më pranë strukturave kryesore të Parlamentit Europian. Ndërkohë, AfD ndodhet në një grup më të izoluar.
Një tjetër pikë e fortë e mosmarrëveshjes është politika e jashtme. Meloni mbështet NATO-n dhe Ukrainën, ndërsa AfD kundërshton dërgimin e armëve në Ukrainë dhe kërkon heqjen e sanksioneve ndaj Rusisë. Meloni i ka cilësuar këto dallime si të papajtueshme.
Edhe lideri i Reform UK në Britani, Nigel Farage, ka shprehur rezerva ndaj AfD-së. Ai e ka përshkruar partinë gjermane si një përzierje qëndrimesh dhe ka kritikuar veçanërisht qasjen e saj ndaj Rusisë dhe Vladimir Putinit.
Politika e AfD-së ndaj Rusisë dhe Ukrainës është një nga arsyet kryesore pse partia ka vështirësi të krijojë aleanca të qëndrueshme me disa prej partive të tjera të djathta europiane. Brenda AfD-së ekzistojnë qëndrime të ndryshme për marrëdhëniet e Gjermanisë me Rusinë dhe Shtetet e Bashkuara, ndërsa partia kundërshton një pjesë të ndihmës për Ukrainën.
AfD ka pasur gjithashtu lidhje të debatueshme me Rusinë, Kinën dhe lëvizjen politike të Donald Trump në SHBA. Trump e ka përshëndetur rezultatin e AfD-së në Saksonia-Anhalt, ndërsa Elon Musk ka shprehur publikisht mbështetje për partinë.
Megjithatë, rritja e AfD-së nuk do të thotë automatikisht se ajo do të ketë ndikim të menjëhershëm në politikën e jashtme gjermane. Shumë prej këtyre vendimeve varen nga qeveria federale në Berlin dhe institucionet kushtetuese të vendit.
Forcimi i AfD-së po vendos kështu partitë e tjera të djathta europiane përballë një dileme: mbështetja për të mund t’i afrojë me një forcë politike në rritje, por bashkëpunimi mund të krijojë edhe kosto politike për partitë që përpiqen të largohen nga imazhi i ekstremizmit dhe të afrohen me pushtetin qeverisës.
