Një stilist gjerman ka krijuar një këmishë verore me një dizajn që duket si një përzierje kaotike ngjyrash dhe formash abstrakte.
Por pas pamjes së saj të çuditshme fshihet një qëllim shumë konkret: ta bëjë sa më të vështirë për kamerat e sigurisë me inteligjencë artificiale të dallojnë personin që e vesh.
Këmisha, e quajtur “Digital Camouflage” (Kamuflazhi Digjital), mund të duket si një nga ato këmisha havajane që tërheqin menjëherë vëmendjen. Megjithatë, modeli i saj nuk është krijuar thjesht për efekt estetik.
Sipas krijuesit të saj, stilistit gjerman Simon Weckert, sistemet e AI nuk e kanë mësuar drejtpërdrejt se çfarë është një njeri. Ato kanë mësuar, përmes miliona imazhesh, se si duket zakonisht një person.
Në shtresat e para të rrjetit të inteligjencës artificiale analizohen elemente të tilla si konturet, kontrastet dhe teksturat.
Më tej, sistemi përpiqet të dallojë modele më komplekse: siluetën e kokës dhe shpatullave, përmasat e gjymtyrëve në raport me trupin dhe vazhdimësinë e kontureve të trupit me sfondin.
Pikërisht këtë dobësi synon të shfrytëzojë “Digital Camouflage”. Për një sistem AI, një person nuk është domosdoshmërisht një individ i identifikueshëm, por një grup karakteristikash vizuale që sistemi ka mësuar t’i lidhë me praninë e një njeriu.
Modeli i këmishës është krijuar posaçërisht për t’i prishur këto modele. Në vend që kamera të shohë qartë një siluetë njerëzore, ajo përballet me një kombinim formash, kontrastesh dhe ngjyrash që mund ta bëjnë shumë më të vështirë identifikimin e personit.
Ironikisht, këmisha nuk është projektuar vetëm me intuitën e një stilisti. Vetë inteligjenca artificiale është përdorur për të krijuar modelin që synon të mashtrojë sistemet e saj.
Weckert e zhvilloi dizajnin përmes një procesi të quajtur “cikli kundërshtues” (adversarial loop). Fillimisht krijohej një model, më pas ai i paraqitej sistemit të zbulimit dhe matej se sa i sigurt ishte AI se kishte dalluar një person.
Nëse sistemi vazhdonte ta identifikonte lehtësisht njeriun, modeli ndryshohej dhe procesi përsëritej. Kjo vazhdoi derisa siguria e sistemit në identifikimin e personit ra ndjeshëm.
Me fjalë të tjera, këmisha u “stërvit” për të shfrytëzuar pikat e dobëta të vetë teknologjisë që përdoret për mbikëqyrje.
Kjo metodë ishte e nevojshme sepse dobësitë e perceptimit të një makinerie nuk janë gjithmonë të dukshme për syrin e njeriut.
Një model që për ne duket thjesht i çrregullt ose pa kuptim mund të jetë pikërisht ajo që e bën një sistem AI të humbasë aftësinë për të dalluar një person.
Këtu qëndron edhe ironia e projektit. E njëjta teknologji që përdoret për të parë dhe identifikuar njerëzit, u përdor për të krijuar një mënyrë që njerëzit të bëhen më të vështirë për t’u parë nga ajo.
Nga këndvështrimi njerëzor, efekti është krejt i kundërt. Modeli shumëngjyrësh dhe pothuajse hipnotik i “Digital Camouflage” e bën personin që e vesh të dallohet menjëherë në një turmë.
Për syrin e njeriut, është pothuajse e pamundur të mos e vësh re. Por për sistemet e inteligjencës artificiale të testuara nga Weckert, rezultati është krejt tjetër.
Modeli mund ta bëjë personin shumë më të vështirë për t’u identifikuar si njeri. Kjo këmishë është një shembull i mënyrës se si po zhvillohet një garë e re mes teknologjive të mbikëqyrjes dhe mjeteve që synojnë t’u shpëtojnë atyre.
Ndërsa kamerat dhe sistemet e AI bëhen gjithnjë e më të afta për të analizuar imazhet dhe për të identifikuar njerëzit, po shfaqen edhe forma të reja “kamuflimi” të krijuara posaçërisht për të sfiduar këto sisteme.
