Politico/ Pentagoni, selia e Departamentit të Mbrojtjes së SHBA-ve, ka punuar prej muajsh në krijimin e një agjencie të re teknologjike, që synon të pengojë dhe të sabotojë në mënyrë të fshehtë programet teknologjike të vendeve të huaja, të cilat konsiderohen si kërcënim për epërsinë ushtarake amerikane.
Sipas një investigimi të publikuar nga POLITICO, agjencia është krijuar në prill të këtij viti, por drejtuesit e lartë të Pentagonit nuk kanë folur publikisht për të.
Edhe informacionet zyrtare mbi veprimtarinë e saj janë shumë të pakta.
Agjencia quhet Technology Support Office (TSO), ose Zyra për Mbështetjen Teknologjike. Për të kuptuar mënyrën se si është krijuar, cilat janë objektivat e saj dhe pse vepron në fshehtësi, POLITICO ka biseduar me 12 zyrtarë aktualë dhe ish-zyrtarë të sigurisë kombëtare amerikane, të cilët kanë njohuri për këtë strukturë.
Ata kanë folur në kushte anonimiteti për të ndarë informacione që nuk ishin bërë publike më parë.
Çfarë do të bëjë agjencia e re?
Sipas burimeve të cituara nga POLITICO, nisma u drejtua nga zëvendëssekretari i Mbrojtjes, Steve Feinberg, me ndihmën e këshilltarit të tij Tom Rakusan, një ish-punonjës i shërbimeve të fshehta të CIA-s, me përvojë në teknologjitë e reja.
Agjencia u krijua duke bashkuar dy programe sekrete të Pentagonit, të cilat që prej vitit 2023 kishin kryer në një shkallë më të vogël veprimtari për të penguar ose dëmtuar teknologjitë e kundërshtarëve të huaj.
Sipas zyrtarëve të cituar, qëllimi është zgjerimi i këtyre operacioneve dhe koordinimi i tyre në një strukturë të vetme.
Puna e TSO-së përfshin zhvillimin e mjeteve të sofistikuara për sulme kibernetike, planifikimin e operacioneve mashtruese dhe gjetjen e mënyrave për të penguar rivalët që të kenë qasje në teknologji të rëndësishme ushtarake.
Një shembull i përmendur në raport është përpjekja për të mashtruar kundërshtarët që të instalojnë pjesë me defekte në sistemet e tyre të armatimit, të cilat mund të jenë përgatitur qëllimisht nga kjo agjenci.
Megjithatë, sipas burimeve, TSO-ja nuk ka autoritetin ligjor për të kryer vetë operacione të fshehta. Ajo bashkëpunon me zyrtarë të lartë ushtarakë dhe të inteligjencës për të zhvilluar mjete dhe strategji që mund të përdoren në operacione të tilla.
Objektivi kryesor është të vonojë ose të pengojë zhvillimin e teknologjive që mund t’i japin kundërshtarëve të SHBA-së një avantazh në rast të një konflikti të madh ushtarak.
Disa nga zyrtarët e cituar nga POLITICO e konsiderojnë këtë nismë të nevojshme, pasi vende të tjera po përdorin inteligjencën artificiale, dronët dhe teknologji të tjera moderne në mënyra që mund të sfidojnë epërsinë ushtarake amerikane.
Pse u krijua një strukturë e veçantë?
Sipas tre ish-zyrtarëve të inteligjencës, diskutimet për zgjerimin e programeve ekzistuese nisën në fillim të vitit 2025. Në vjeshtën e po atij viti, u përgatit një dokument që shqyrtonte mënyrat se si mund të bashkoheshin dhe zgjeroheshin këto programe.
Fillimisht, u shqyrtua mundësia që ato të vendoseshin nën komandën amerikane për operacionet kibernetike, të njohur si U.S. Cyber Command. Por në fund u rekomandua krijimi i një agjencie të re, me buxhet dhe kompetenca të veçanta për prokurimet.
Kjo do t’i mundësonte asaj të siguronte më shpejt teknologji të reja nga sektori privat dhe të përcaktonte se cilat sisteme ushtarake të vendeve të tjera përbëjnë rrezikun më të madh për SHBA-në.
Sipas një ish-zyrtari të Pentagonit, krijimi i TSO-së synon gjithashtu të përqendrojë më shumë kontroll mbi disa programe të inteligjencës brenda drejtimit të lartë të Departamentit të Mbrojtjes.
Më 14 prill 2026, Feinberg nënshkroi dokumentin për krijimin e agjencisë. Gjatë verës, drejtuesit e Pentagonit emëruan Grant Hundley-n, një ish-oficer të forcave speciale të Trupave Detare amerikane, në postin e drejtorit të saj.
William Nelson, një zyrtar karriere i ushtrisë amerikane, u zgjodh për një rol në mbikëqyrjen e aktiviteteve të ndjeshme dhe programeve speciale të inteligjencës.
Buxheti sekret dhe shqetësimet për mbikëqyrjen
Ende nuk dihet saktësisht se sa para i janë vënë në dispozicion agjencisë dhe nëse ajo ka nënshkruar kontrata të reja për operacionet e saj.
Megjithatë, sipas dy ish-zyrtarëve të Pentagonit dhe një zyrtari të sigurisë kombëtare, agjencia u ka sinjalizuar disa kompanive të mbrojtjes se është e interesuar për mjete të avancuara për sulme kibernetike.
Një ish-zyrtar i lartë i inteligjencës së Pentagonit vlerësoi se vetëm buxheti për kontratat sekrete të agjencisë mund të kalojë 1.5 miliardë dollarë. Kjo është një vlerësim i tij dhe jo një shifër e konfirmuar zyrtarisht.
Përveç operacioneve të fshehta, TSO-ja pritet të koordinojë përdorimin e teknologjive të reja dhe të lehtësojë bashkëpunimin mes kompanive private dhe programeve të ndryshme të inteligjencës ushtarake.
Një nga planet e përmendura është krijimi i një katalogu qendror me mjete të inteligjencës artificiale dhe teknologji të tjera të miratuara, të cilat kompanitë e mbrojtjes mund t’i përdorin në projekte sekrete.
Por krijimi i kësaj strukture ka shkaktuar edhe pakënaqësi brenda Pentagonit. Sipas burimeve të cituara, komanda e operacioneve speciale dhe komanda e luftës kibernetike kanë kundërshtuar krijimin e saj, nga frika se mund t’u marrë një pjesë të buxheteve dhe kompetencave të tyre.
Frika nga mungesa e transparencës
Disa nga zyrtarët e intervistuar e mbështesin misionin e agjencisë, por shprehin shqetësime për mungesën e transparencës dhe rrezikun që operacionet e saj të kryhen pa mbikëqyrje të mjaftueshme.
Shqetësimi është se operacionet e fshehta mund të dëmtojnë civilët, të rrisin tensionet me vende të tjera ose të shkelin të drejtën ndërkombëtare. Një tjetër pikë shqetësimi është mundësia e përdorimit të kontratave sekrete në mënyrë të padrejtë.
Sipas një zyrtari aktual të sigurisë kombëtare, vetëm një numër i kufizuar punonjësish të Kongresit amerikan janë informuar për planet e agjencisë. Kjo mund ta vështirësojë mbikëqyrjen e veprimtarisë së saj nga ligjvënësit.
Një ish-zyrtar i lartë i Pentagonit paralajmëroi se, kur një strukturë vepron në një mjedis të klasifikuar, ekzistojnë më shumë mundësi për të fshehur ose paraqitur në mënyrë të pasaktë atë që po ndodh.
Nga ana tjetër, zëdhënësi i Pentagonit, Jacob Bliss, hodhi poshtë pretendimet e raportit. Ai deklaroi se informacionet e përdorura nga gazetarët nuk janë të vërteta dhe se personat që ua kanë dhënë ato mund të jenë të keqinformuar ose të përpiqen t’i mashtrojnë.
Bliss shtoi se Departamenti i Mbrojtjes respekton marrëdhëniet me Kongresin dhe do të vazhdojë të bashkëpunojë me komisionet përkatëse, në mënyrë që ato të përmbushin detyrat e tyre mbikëqyrëse. Ai mohoi gjithashtu shqetësimet për konflikt interesi, duke thënë se zyrtarët i nënshtrohen rregullave të etikës dhe kontrolleve financiare.
Në thelb, krijimi i TSO-së tregon, sipas burimeve të cituara në raport, një përpjekje për të zgjeruar përdorimin e teknologjisë në operacionet e fshehta amerikane.
Megjithatë, mbetet e paqartë se sa i madh do të jetë buxheti i saj, cilat operacione do të kryejë konkretisht dhe sa e fortë do të jetë mbikëqyrja mbi veprimtarinë e saj.
