Djegia e pallatit pranë kryqëzimit të Farmacisë numër 10 në Tiranë ka vënë sërish në pikëpyetje rolin e institucioneve që kanë detyrimin të garantojnë sigurinë e qytetarëve dhe të investimeve të tyre në blerjen e banesave.
VNA.al është interesuar pranë specialistëve të fushës për të kuptuar të gjithë procedurën e kolaudimit të një ndërtimi, deri në momentin kur një objekt pajiset me certifikatën e pronësisë nga Agjencia Shtetërore e Kadastrës.
Sipas legjislacionit në fuqi në Shqipëri, kompania ndërtuese ka detyrimin të kontraktojë një studio private ose një specialist privat për kolaudimin e objektit. Raporti i kolaudimit më pas i dërgohet institucionit që ka dhënë lejen e ndërtimit, i cili mund të jetë bashkia përkatëse ose Agjencia e Zhvillimit të Territorit.
Pas dorëzimit të raportit, institucioni që ka dhënë lejen ka detyrimin të kontrollojë objektin në përputhje me përmbajtjen e raportit të kolaudimit. Pasi kryhen verifikimet dhe konfirmohet se janë zbatuar të gjitha standardet teknike dhe ligjore, institucioni përkatës i jep kompanisë certifikatën e përdorimit të objektit.
Në momentin që ndërtuesi pajiset me certifikatën e përdorimit, ai aplikon në Agjencinë Shtetërore të Kadastrës për të nxjerrë certifikatën e pronësisë për pallatin dhe më pas për secilin apartament.
Në rastin konkret, bëhet fjalë për një objekt të ndërtuar nga shoqëria “Arlis Ndërtim”. Leja e ndërtimit nr. X-28625/7 është dhënë për realizimin e një godine banimi, shërbimi dhe hotelerie me lartësi 2, 8, 9, 10 dhe 12 kate mbi tokë, si dhe me 2 kate parkim nëntokë, e vendosur në rrugën “E Dibrës”, pranë Unazës.
Objekti në fjalë ka qenë fillimisht i pajisur me leje ndërtimi nga Bashkia Tiranë. Në vitin 2021, subjekti ndërtues ka kryer vetëdeklarim pranë ASHK Tirana Veri për sipërfaqe shtesë të realizuara në kundërshtim me lejen e ndërtimit, në emër të shoqërisë. Në vijim, subjekti “Arlis Ndërtim” është pajisur me Vendim për Leje Legalizimi dhe më pas me Certifikatë Pronësie për të gjithë objektin nga ASHK Tirana Veri.
Në përfundim, objekti rezulton një ndërtesë e hipotekuar, e pajisur me dokumentacion të plotë pronësie për të gjithë ndërtimin.
Ndërkohë, specialistët e pyetur nga VNA.al lidhur me rastin konkret të pallatit te Farmacia 10 shprehen se në këtë objekt kompania Arlis SHPK dyshohet të ketë përdorur shkumë polistireni në fasadë. Sipas tyre, ky material është i djegshëm dhe mund të ketë favorizuar përhapjen e flakëve në të gjithë strukturën e pallatit.
Ata sqarojnë se ekzistojnë edhe variante të këtij materiali që janë rezistente ndaj zjarrit, por në këtë rast dyshohet se nuk është përdorur një i tillë. Specialistët theksojnë se në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, për shembull, në shumë ndërtesa me strukturë druri përdoret shkumë polistireni me karakteristika të padjegshme.
Sipas tyre, në raste të tilla alternativa më e sigurt do të ishte përdorimi i materialeve rezistente ndaj zjarrit, si varianti i leshit të gurit, i cili konsiderohet standard në fasadat e ventiluar dhe përdoret pikërisht për të parandaluar përhapjen e flakëve.
Në këtë kontekst, zjarri i sotëm nuk është thjesht një incident i izoluar, por një alarm serioz për mënyrën se si po ndërtohet dhe kontrollohet qyteti. Kur ndërtesat marrin leje, kolaudohen, legalizohen dhe në fund hipotekohen si objekte “të sigurta”, përgjegjësia për sigurinë nuk mund të mbetet vetëm në letër. Në një treg ku apartamentet shiten me çmime gjithnjë e më të larta, qytetarët presin që pas këtyre çmimeve të fshihet edhe një standard real sigurie. Në të kundërt, çdo zjarr i tillë rrezikon të shndërrohet jo vetëm në një incident teknik, por në provën më të qartë të boshllëqeve në sistemin e kontrollit të ndërtimeve.
