Presidenti amerikan Donald Trump u largua në mënyrë të fshehtë nga Turqia muajin e kaluar, ndërsa publikut iu tha se ai po udhëtonte me Air Force One. Sipas një raportimi të The Washington Post, një kërcënim i besueshëm nga Irani ndaj presidentit kishte nxitur një operacion të jashtëzakonshëm sigurie.
Ngjarja ndodhi më 8 korrik, pas pjesëmarrjes së Trumpit në një Samit të NATO-s në Ankara. Në pamjet televizive, presidenti shihet duke hipur në avionin tradicional presidencial amerikan, Air Force One, përpara se të largohej nga Turqia.
Megjithatë, sipas burimeve dhe materialeve të shqyrtuara nga The Washington Post, Trump nuk qëndroi në atë avion. Pak minuta pasi hipi në Air Force One, ai u transferua fshehurazi në një avion më të vogël ushtarak, një C-32A, i cili ndodhej pranë avionit presidencial.
Transferimi u krye në një mënyrë të pazakontë. Trump dhe disa nga bashkëpunëtorët e tij dyshohet se përdorën një automjet catering-u të aeroportit për të dalë nga Air Force One pa u vënë re nga gazetarët dhe personeli që ndodheshin në avion.
Në të njëjtën kohë, gazetarët e Shtëpisë së Bardhë vazhduan të udhëtonin me Air Force One, duke besuar se presidenti ndodhej në bord. Avioni shërbeu kështu si një “decoy”, ose avion diversion, për të fshehur vendndodhjen reale të presidentit.
Kërcënimi nga Irani
Sipas zyrtarëve amerikanë të cituar në raportim, operacioni u organizua pasi Inteligjenca amerikane kishte identifikuar një kërcënim konkret ndaj Trumpit ose avionit me të cilin ai do të udhëtonte.
Rreziku ishte veçanërisht i lartë për shkak të tensioneve ushtarake mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit. Vetëm një natë para largimit të Trumpit nga Turqia, SHBA-të kishin rifilluar sulmet ndaj Iranit pas dështimit të negociatave mes dy vendeve.
Turqia, ku ndodhej Trumpi, është anëtare e NATO-s dhe kufizohet me Iranin, duke e bërë situatën e sigurisë edhe më të ndjeshme.
Avioni i ri presidencial në qendër të shqetësimeve
Operacioni ndodhi vetëm pak ditë pasi Trump kishte filluar të përdorte një avion të ri Boeing 747-8, të dhuruar nga Katari për përdorim presidencial.
Sipas raportimeve të mëparshme, avioni i ri nuk kishte ende disa nga sistemet mbrojtëse të avancuara që gjenden në avionët tradicionalë presidencialë amerikanë. Kjo kishte shkaktuar shqetësime brenda strukturave të sigurisë amerikane.
Për këtë arsye, sipas raportimit, Trump u transportua nga Turqia me C-32A, një avion i modifikuar Boeing 757 që përdoret për transportin e zyrtarëve të lartë amerikanë.
Avioni u nis me thirrjen “Reach 18”, dhe jo me sinjalin “Air Force One”, i cili përdoret kur presidenti ndodhet në bord.
Gazetarët nuk e dinin se Trump kishte ndërruar avion
Një nga aspektet më të pazakonta të operacionit ishte fakti se gazetarët që udhëtonin me presidentin nuk u informuan se ai kishte ndryshuar avion.
Sipas materialeve të shqyrtuara nga The Washington Post, gazetarëve iu kërkua të mbanin të mbyllura perdet e dritareve të Air Force One gjatë nisjes nga Turqia.
Ndërkohë, C-32A u nis më vete drejt Britanisë së Madhe. Të dhënat e fluturimeve tregojnë se Air Force One vazhdoi më pas drejt bazës ajrore Mildenhall, duke krijuar përshtypjen se presidenti ndodhej në bord.
Trump mbërriti në Britani më vonë dhe u shfaq para kamerave duke zbritur nga Air Force One, duke ruajtur kështu versionin publik të udhëtimit.
Më pas, ai u transferua në avionin e ri presidencial për të vazhduar udhëtimin drejt Washingtonit.
Shtëpia e Bardhë nuk e konfirmoi operacionin
Kur u pyet për raportimin, Shtëpia e Bardhë nuk konfirmoi se Trump ishte transportuar fshehurazi me C-32A.
Zëdhënësi i Shtëpisë së Bardhë, Steven Cheung, mbrojti sigurinë e avionit të ri presidencial, duke deklaruar se ai është i pajisur me protokollet dhe teknologjitë e nevojshme për të garantuar sigurinë e presidentit.
Edhe Departamenti i Mbrojtjes nuk dha detaje mbi operacionin, ndërsa Shërbimi Sekret nuk iu përgjigj kërkesave për koment.
Një praktikë e përdorur edhe më parë
Përdorimi i avionëve diversion për të fshehur vendndodhjen e presidentit nuk është krejtësisht i panjohur.
Në të kaluarën, presidentët amerikanë kanë përdorur avionë alternativë kur përballeshin me kërcënime të veçanta ose udhëtonin në zona të rrezikshme. Një rast i njohur ndodhi gjatë vizitës së presidentit Bill Clinton në Pakistan në vitin 2000.
Ekspertët e sigurisë argumentojnë se mbrojtja e presidentit ka përparësi dhe se detajet mbi mënyrën se si organizohen lëvizjet e tij duhet të mbahen sekrete.
Megjithatë, rasti i Trumpit ngre pikëpyetje për transparencën, pasi gazetarët që ndodheshin në avionin presidencial nuk ishin në dijeni se presidenti kishte ndryshuar avion dhe se vendndodhja e tij po fshihej në mënyrë të qëllimshme.
Sipas raportimit, operacioni tregon nivelin e lartë të shqetësimit të autoriteteve amerikane për sigurinë e Trumpit në një periudhë tensionesh të forta me Iranin.
