Hetimi i SPAK ka mbërritur te KAYO, kompania shtetërore që u krijua për të ringritur industrinë ushtarake shqiptare, por që brenda një kohe të shkurtër hyri në ortakëri me kompani private, duke mbetur aksionere në pakicë në pjesën më të madhe të tyre.
Më 2 tetor, me autorizim të GJKKO-së, hetuesit e Byrosë Kombëtare të Hetimit kontrolluan banesën pranë Tiranës të biznesmenit Ron Yeffet. Ai ishte i pranishëm gjatë kontrollit dhe dorëzoi telefonin celular.
Kontrolle u kryen edhe në zyrat e KAYO-s. Administratori i kompanisë, Ardi Veliu, nuk u gjet në banesë, ndërsa telefoni iu sekuestrua në ambientet e punës. Hetuesit morën gjithashtu kontrata dhe dokumente që lidhen me aktivitetin e kompanisë.
SPAK po heton dyshimet për “shpërdorim detyre” dhe “shkelje të barazisë së pjesëmarrësve në tendera”. Një nga çështjet që pritet të sqarohet është nëse kompanitë e lidhura me Yeffet janë favorizuar nga zyrtarë shtetërorë në kontratat e industrisë ushtarake.
Si u ndërtua modeli KAYO
KAYO u krijua në shtator 2024 si kompani me kapital shtetëror për prodhimin e armëve, municioneve, pajisjeve ushtarake dhe zhvillimin e teknologjisë së mbrojtjes. Ajo mori nën administrim ndërmarrjet ushtarake të Mjekësit, Poliçanit dhe Gramshit.
Aksioneri i vetëm i KAYO-s është Ministria e Mbrojtjes, ndërsa administrimi iu besua ish-drejtorit të Përgjithshëm të Policisë së Shtetit, Ardi Veliu.
Projekti u prezantua si rikthimi i industrisë ushtarake shqiptare, me synim krijimin e vendeve të punës, zhvillimin e teknologjisë dhe rritjen e eksporteve.
Megjithatë, modeli i zgjedhur parashikoi krijimin e kompanive të përbashkëta, ku partnerët privatë zotërojnë shumicën e aksioneve, ndërsa shteti ofron prona, infrastrukturë dhe tregun publik.
Në vendimin e 10 korrikut 2025 për prodhimin e municioneve përcaktohej se KAYO do të vinte në dispozicion të paktën 20 mijë metra katrorë pronë shtetërore, ndërsa pjesëmarrja e saj në kompani mund të ishte vetëm 20%.
Partneri privat merrte menjëherë 80% të aksioneve, ndërsa angazhohej të investonte të paktën 60 milionë euro gjatë tre viteve.
Katër kompani, shteti në pakicë
Nga ky model u krijuan katër kompani të përbashkëta.
“Timak Defence”, e fokusuar te automjetet e specializuara për ushtrinë dhe sigurinë, zotërohet në masën 80% nga “TIMAK” dhe 20% nga KAYO. Kompania “TIMAK” kontrollohet nga Arjeta Puca me 51% dhe Ron Yeffet me 49%.
“Advanced Arms Technology”, e parashikuar për prodhimin e armëve të kalibrit të vogël dhe të mesëm, si edhe dronëve ushtarakë, zotërohet 80% nga “UNO18” dhe 20% nga KAYO. “UNO18” ndahet në mënyrë të barabartë mes Yeffet dhe Pucës.
“M.K.D”, që ka objekt prodhimin e municioneve, zotërohet 80% nga “MSSC Group” e Emiljano Dushës dhe vetëm 20% nga KAYO.
Ndryshe nisi raporti te “Guna Tactical”, kompania e uniformave dhe pajisjeve ushtarake. KAYO kishte fillimisht 51%, por në maj 2026 shiti dy pikë përqindjeje. Pas këtij veprimi, “MSSC Group” mori 51%, ndërsa shteti mbeti me 49%.
Në dokumentet e regjistrimit përmendet një vlerësim i pavarur, por mbetet për t’u sqaruar përse shteti hoqi dorë nga kontrolli dhe çfarë garancish ruajti për pronën dhe kapitalin publik.
49% e TIMAK-ut për 490 euro
Ron Yeffet hyri në kompaninë “TIMAK” më 17 qershor 2025, kur Arjeta Puca i shiti 49% të aksioneve për 49 mijë lekë, rreth 490 euro.
Më pak se dy muaj më vonë, “TIMAK” u bë pronare e 80% të kompanisë “Timak Defence”, ndërsa KAYO mori vetëm 20%.
Sipas ndarjes së tërthortë të kapitalit, Yeffet zotëron 39.2% të interesave ekonomike në “Timak Defence”, Puca 40.8%, ndërsa shteti shqiptar 20%.
Puca ka shpjeguar se vlera prej 49 mijë lekësh lidhej me vlerën nominale të kuotave dhe jo me vlerën reale të kompanisë. Sipas saj, marrëdhënia me Yeffet përfshinte një marrëveshje tjetër investimi dhe ishte pjesë e një partneriteti për zhvillimin e aktivitetit.
Kjo do të thotë se 490 eurot nuk përfaqësojnë investimin e përgjithshëm të Yeffet dhe as çmimin e 80% të “Timak Defence”. Megjithatë, transaksioni dhe marrëveshjet shoqëruese janë pjesë e dokumentacionit që mund të verifikohet nga hetuesit.
Shteti aksioner në pakicë dhe njëkohësisht klient
Pikëpyetja kryesore lidhet me mënyrën se si kontratat shtetërore kanë përfunduar te kompanitë ku KAYO është aksionere, por partnerët privatë kontrollojnë shumicën.
Në këtë model, shteti shfaqet njëkohësisht si aksioner në pakicë, ofrues i pronës publike dhe klient që paguan për produktet e kompanive të përbashkëta.
Kjo u siguron partnerëve privatë akses në kontrata publike dhe në infrastrukturën e shtetit, ndërsa mbetet për t’u përcaktuar nëse procedurat kanë garantuar konkurrencën dhe interesin publik.
Sipas të dhënave të pagesave të Thesarit, të publikuara nga “Open Spending Albania”, KAYO dhe “Guna Tactical” kanë marrë rreth 1.64 miliardë lekë nga buxheti i shtetit, ose më shumë se 17 milionë euro.
Ndërkohë, buxheti i Ministrisë së Mbrojtjes u rrit me 108 milionë euro, duke arritur në 69.2 miliardë lekë, ose më shumë se 728 milionë euro.
Prodhim shqiptar apo modifikim automjetesh?
Më 31 korrik 2026, Ministria e Mbrojtjes prezantoi dorëzimin e 40 automjeteve taktike si një sukses të industrisë shqiptare të mbrojtjes.
Por denoncimet e bëra publike pretendojnë se aktiviteti është kufizuar në përshtatjen, saldimin dhe modifikimin e automjeteve të importuara brenda një hangari të përshtatur.
Deri tani nuk është bërë publik dokumentacioni që të tregojë shkallën reale të prodhimit vendas, pjesët e prodhuara në Shqipëri dhe përqindjen e komponentëve të importuar.
Ky dallim është i rëndësishëm, pasi përcakton nëse bëhet fjalë për një industri prodhuese apo për montim dhe modifikim të produkteve të ardhura nga jashtë.
Audiot dhe dyshimet për origjinën e armëve
Në shtator 2026, ish-zëvendëskryeministri Arben Ahmetaj publikoi disa audio që iu atribuuan Ron Yeffet. Në to pretendohet se diskutohej blerja e armëve jashtë vendit, importimi i tyre në Shqipëri, ripaketimi si produkte shqiptare dhe më pas rishitja.
Në këto komunikime përmendej edhe “Advanced Arms Technology”, kompania ku privati zotëron 80% dhe KAYO vetëm 20%.
Më 2 tetor u raportua një tjetër audio, ku flitej për aktivitet në tregun e armëve në Sudan dhe mundësinë e ngritjes së një fabrike atje.
Në materialet e publikuara janë përmendur edhe komunikime me bashkëbisedues ukrainas. Ndërkohë, ministri Ermal Nufi ka deklaruar në Kuvend se armë shqiptare janë shitur dhe përdorur në konflikte jashtë vendit.
Këto materiale kanë ngritur dyshime për origjinën reale të produkteve, dokumentacionin shoqërues dhe përdorimin e etiketës “Made in Albania”. Megjithatë, autenticiteti, konteksti dhe përmbajtja e plotë e audiove duhet të verifikohen nga organet hetimore.
Arjeta Puca i ka mohuar akuzat për trafik armësh dhe është shprehur e gatshme që aktiviteti i kompanive të verifikohet.
Kush është Ron Yeffet?
Ron Yeffet është një biznesmen me origjinë izraelite, i cili në dokumentet shqiptare shfaqet si shtetas shqiptar. Ai lidhet me aktivitete biznesi në Shtetet e Bashkuara dhe në Afrikë.
Emri i tij është lidhur me “Develop Sénégal Company” dhe me kontrata publike në Senegal. Kompania është raportuar si objekt verifikimesh nga autoritetet vendase, por në materialet e shqyrtuara nuk rezulton një akuzë penale e konfirmuar ndaj Yeffet.
Në Shtetet e Bashkuara, ai ka qenë pjesë e një konflikti civil me biznesmenin Mark Faist, lidhur me investime dhe detyrime financiare të pretenduara. Yeffet është kundërpërgjigjur duke pretenduar dëmtim të reputacionit.
Këto çështje nuk provojnë shkelje në Shqipëri, por ngrenë pyetjen se çfarë verifikimesh paraprake janë kryer nga institucionet shqiptare përpara lidhjes së partneriteteve në një sektor kaq të ndjeshëm.
Çfarë duhet të zbardhë SPAK
Kontrollet e BKH-së janë pjesë e fazës së mbledhjes së provave dhe nuk nënkuptojnë automatikisht përgjegjësi penale për personat apo kompanitë e përfshira.
Kontratat, pagesat, licencat, dokumentet e import-eksportit dhe komunikimet e sekuestruara pritet të tregojnë se si janë marrë vendimet, kush i ka miratuar dhe nëse partnerët privatë janë favorizuar.
Në fund, modeli që u prezantua si rikthimi i industrisë ushtarake shqiptare e la shtetin aksioner në pakicë, pronar të aseteve dhe njëkohësisht klient që paguan faturat.
Partnerët privatë morën shumicën e aksioneve, akses në prona publike dhe mundësinë për të tregtuar produkte nën markën e industrisë shqiptare.
Hetimi duhet të përcaktojë nëse kjo skemë i ka shërbyer interesit publik apo ka përdorur emrin, pasurinë dhe financimet e shtetit për të ndërtuar një biznes të kontrolluar nga privatët. /Korrieri
