Kur në vitin 1990 ekipi rrëmbyes i George H. W. Bushit kapi me forcë udhëheqësin panamez, Manuel Noriega, me akuza për drogë, kjo u pa si një mënyrë e re se si SHBA-të mund të përdornin forcë selektive për të sjellë ndryshim regjimi, duke siguruar rrugët e furnizimit të vendit dhe kufijtë jugorë.
Kjo duhet të ketë shërbyer si një precedent i fortë për rrëmbimin me armë të presidentit të Venezuelës, Nicolás Maduro, gjatë fundjavës
Në fakt, rrëzimi i Maduros është i një rendi krejt tjetër.
Venezuela është një anëtare e plotë e asaj që quhet Internacionalja Iliberale, klubi i shteteve autokratike dhe shkelëse të sanksioneve që bashkëpunojnë për të kufizuar ndikimin amerikan në rajonet e tyre përkatëse.
Është një bosht i shteteve që anashkalojnë sanksionet dhe ato, Rusia, Kina, Koreja e Veriut dhe Irani, si edhe Venezuela, qeshin me përbuzje sa herë që një cisternë me naftë të ndaluar kalon rrjetet perëndimore të monitorimit dhe shkarkon ngarkesën e saj.
Këto vende ndajnë inteligjencë ushtarake, mbrohen nga vetot ruse dhe kineze në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, lidhin marrëveshje mbrojtjeje dhe tregtie jashtë çdo mbikëqyrjeje ndërkombëtare dhe e shohin veten si të paprekshme nga kritikat perëndimore për shkelje të të drejtave të njeriut.
Ky është dallimi mes Noriegës së izoluar dhe Maduros, i cili e sheh veten si pjesë të një rrjeti të fuqishëm. Operacioni për ta larguar atë mund të jetë projektuar nga SHBA-të, por pasojat e tij do të ndihen në mbarë botën, jo vetëm në Venezuelë.
Zëvendëspresidentja e Venezuelës, Delcy Rodríguez, një socialiste që ka mbikëqyrur industrinë e naftës dhe rrjedhën e fondeve të saj drejt elitës, thuhet se ka marrë pushtetin me miratimin e SHBA-së si kryetare shteti e përkohshme, së bashku me figura të tjera të aparatit të sigurisë me lidhje në strukturat e mbrojtjes dhe të inteligjencës.
Duket se është arritur një marrëveshje: regjimi i vjetër mund të mbijetojë, për aq kohë sa mund të garantojë sigurinë e investitorëve amerikanë, të cilët mezi presin të vënë dorë mbi disa nga rezervat më të pasura të naftës në botë.
Nëse ata dështojnë, do të zëvendësohen nga një qeveri e unitetit kombëtar, me pjesëmarrjen e opozitës së ndaluar. Duket se një lloj mëkëmbësi amerikan do ta mbikëqyrë këtë proces.
Por, përveç pyetjeve të së drejtës ndërkombëtare dhe shembullit të keq që kjo mund t’u japë aleatëve autokratë të Maduros, “prerja e kokës” së Karakasit është një operacion i paplotë.
Tre nga rrethi më i afërt i Trumpit, JD Vance, zëvendëspresidenti; Pete Hegseth, sekretari i luftës; dhe Tulsi Gabbard, drejtoresha e inteligjencës kombëtare, të gjithë kanë shërbyer në ushtrinë amerikane në Irak.
Të gjithë e shohin projektin neokonservator, pushto, okupo, sjell paqen, paguaj faturat, si një kartë të djegur dhe shumicën e angazhimeve amerikane si një barrë neto.
Prandaj, Trumpi duhet të përcaktojë shpejt dhe pa debat publik kufijtë e ndërhyrjes amerikane në Venezuelë. Kjo është më e lehtë të thuhet sesa të bëhet. Marco Rubio, sekretari i shtetit dhe këshilltari për sigurinë kombëtare, e nisi mandatin e dytë të Trumpit si një mbështetës i fortë i rezistencës ndaj Rusisë dhe i përdorimit të ndihmës së huaj si instrument politik. Djali i refugjatëve kubanë tani duket se ëndërron të mbytë regjimin pas-Kastro në Havanë dhe të zmbrapsë qeveritë e majta të Amerikës Qendrore dhe Jugore.
A do të shkojë Trumpi kaq larg? A do të fillojë beteja për rreshtimin e hemisferës perëndimore me Trumpin, e quajtur tani me shaka Doktrina Donroe, të errësojë atë që disa në ekipin e tij e shohin si çështjen shumë më të madhe të rivalitetit SHBA–Kinë? A është rezultati përfundimtar i dëshiruar një botë tripolare, Amerikat, Kina dhe Rusia euroaziatike, secila me sferën e vet të interesit?
Presidenti Putin e pëlqen këtë ide, ndoshta duke kujtuar se si udhëheqësi reformator çekosllovak Alexander Dub?ek u rrëmbye dhe u dërgua me avion në Moskë në vitin 1968 pas pushtimit të Paktit të Varshavës për të shtypur Pranverën e Pragës. Ai mund ta ketë zili suksesin e Forcës Delta në arrestimin e Maduros, shumë më i lëmuar sesa përpjekjet e tij amatoreske për të kapur presidentin Zelensky në vitin 2022.
Ky president amerikan duket qartë se ka një preferencë për misione të shkurtra e të forta që ndezin imagjinatën e votuesve të tij. Kjo bie në kontrast të fortë me angazhimet e gjata dhe shkatërruese për buxhetin në Lindjen e Mesme dhe me tërheqjen e ngatërruar të presidentit Biden nga Afganistani në vitin 2021.
Megjithatë, nëse Trumpi mund t’ia dalë politikisht apo strategjikisht, varet nga ajo që do të bëjë më pas.
Kina blen naftë cilësore me çmim të ulët nga Venezuela. Nëse industria e naftës bie në duart e SHBA-së, Pekini mund të detyrohet të paguajë më shumë, duke ngadalësuar rritjen e tij ekonomike.
Ose mund të mbetet pa të dhe të rrisë blerjet e naftës ruse, duke i afruar edhe më shumë këta dy aleatë dhe duke e komplikuar luftën gjeopolitike.
Në planin afatgjatë, sanksionet ndaj naftës venezuelase mund të hiqen, duke rritur furnizimin global dhe duke ulur çmimet, në dobi të ekonomisë botërore.
Një teori tjetër është se përfundimi me sukses i misionit strategjik në Venezuelë mund ta inkurajojë presidentin të kthehet te realpolitika e bazuar në burime, me të cilën ai ka flirtuar gjatë mandatit të tij të dytë.
Ai mund të gjykojë se edhe regjimi iranian është pranë pikës së thyerjes dhe të arrijë në një rezultat ku sanksionet e naftës atje të lehtësohen.
Oreksi i tij për të “marrë nën kontroll” burimet natyrore të Groenlandës mund të shtohet nga ajo që ai e vlerëson si një mision të suksesshëm në Venezuelë.
Kjo do ta vinte atë, natyrisht, përballë një aleati të NATO-s, Danimarkës, por kjo nuk duket se e shqetëson shumë ekipin e Trumpit. Ata ndihen sikur era po fryn në anën e tyre.
