E hënë, 16 Nëntor, 2026
Gazeta Korrieri
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Investigim
  • SPAK News
  • Botë
  • Show Bizz
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shfaq të gjitha rezultatet
Gazeta Korrieri
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Investigim
  • SPAK News
  • Botë
  • Show Bizz
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shfaq të gjitha rezultatet
Gazeta Korrieri
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shfaq të gjitha rezultatet
Kreu Botë

Kush janë kurdët dhe pse janë kaq të rëndësishëm për zhvillimet në Iran

Korrieri nga Korrieri
07.03.2026
në Botë
A A
Kush janë kurdët dhe pse janë kaq të rëndësishëm për zhvillimet në Iran
104
NDARJE
10.4k
SHIKIME
Ndaje në FacebookNdaje në WhatsApp

Ata janë një grup etnik i Lindjes së Mesme me një popullsi të vlerësuar mes 25 dhe 45 milionë njerëz, të shpërndarë kryesisht në një zonë malore që përfshin pjesë të Turqisë, Iranit, Irakut dhe Sirisë.

Pas shpërbërjes së Perandorisë Osmane në fund të Luftës së Parë Botërore, fuqitë perëndimore diskutuan krijimin e një shteti kurd.

Megjithatë kjo nuk u realizua dhe territori ku jetonin kurdët u nda mes disa shteteve të reja, duke i lënë ata të shpërndarë dhe shpesh në konflikt me autoritetet qendrore.

Sot, shumica e kurdëve janë myslimanë sunitë, por komuniteti është shumë i larmishëm në aspektin kulturor, politik dhe gjuhësor. Në të gjithë rajonin, kërkesa e përbashkët e shumë kurdëve ka qenë më shumë autonomi, të drejta dhe në disa raste pavarësi.

Kurdët në Iran

Kurdët përbëjnë rreth 8% deri në 17% të popullsisë së Iranit, sipas vlerësimeve ndërkombëtare. Rajonet kurde në perëndim të vendit kanë një histori të gjatë të kërkesave për autonomi dhe më shumë të drejta politike e kulturore.

Në vitin 1946 u krijua një shtet kurd dritëshkurtër, Republika e Mahabadit, që zgjati më pak se një vit përpara se të shpërbëhej nga forcat iraniane të Shahut.

Që nga ajo kohë, disa grupe kurde të armatosura kanë vepruar nga zona kufitare mes Irakut dhe Iranit, duke kundërshtuar Qeverinë iraniane.

Sipas organizatave për të drejtat e njeriut si Amnesty International, komuniteti kurd në Iran përballet shpesh me kufizime në përdorimin e gjuhës kurde në arsim, ndalim të disa emrave kurdë në regjistrat zyrtarë dhe arrestime të aktivistëve politikë.

Kurdët në Irak

Në Iraku, kurdët përbëjnë rreth 15–20% të popullsisë dhe jetojnë kryesisht në rajonin autonom të Kurdistanit, i drejtuar nga Qeveria rajonale e Kurdistanit, me kryeqytet Erbilin.

Në vitin 2017, rajoni organizoi një referendum për pavarësi, ku shumica dërrmuese votoi pro ndarjes nga Iraku, por qeveria në Bagdad e shpalli votimin të paligjshëm dhe komuniteti ndërkombëtar, përfshirë SHBA-të, nuk e mbështeti.

Kurdët në Siri

Në Siri, kurdët përbëjnë rreth 10% të popullsisë. Forcat kurde të përfshira në Forcën Demokratike të Sirisë kanë qenë aleate të rëndësishme të SHBA-ve në luftën kundër ISIS.

Megjithatë, situata e tyre politike mbetet e paqartë pas ndryshimeve të fundit në pushtet në Siri dhe ndërhyrjeve të aktorëve rajonalë.

Kurdët në Turqi

Në Turqi jeton komuniteti më i madh kurd, rreth 20% e popullsisë së vendit.

Qeveria turke ka zhvilluar për dekada një konflikt të armatosur me Partinë Punëtore të Kurdistanit (PKK), një organizatë militante që kërkon krijimin e një shteti kurd. Konflikti, që nisi në vitin 1984, ka shkaktuar dhjetëra mijëra viktima.

Presidenti turk Recep Tayyip Erdogan ka qenë ndër kundërshtarët më të fortë të nacionalizmit kurd në rajon.

Pse po flitet për kurdët në kontekstin e luftës me Iranin

Sipas raportimeve të mediave amerikane, CIA ka qenë në kontakt me grupe kurde iraniane dhe po shqyrton mbështetjen e tyre për të nxitur një kryengritje kundër regjimit në Iran.

Një plan i tillë do të kërkonte bashkëpunimin e autoriteteve të rajonit kurd në Iraku për të lejuar kalimin e armëve dhe operacioneve nga territori i tyre.

Analistët paralajmërojnë se një zhvillim i tillë mund të rrisë tensionet rajonale dhe të shqetësojë veçanërisht Turqia, e cila e sheh forcimin e lëvizjeve kurde si një rrezik për sigurinë e saj.

Para

Lufta në Lindjen e Mesme, ëndrra e luksit në Gjirin Persik në rrezik: Investimet dhe turizmi në lojë

Pas

Konflikti i Rrjollit shpërthen edhe në Tiranë, sherr i dhunshëm pas emisionit “Opinion”, dalin pamjet e rënda (VIDEO)

Nga Kategoria

Një histori përtej spiunëve, seksit dhe gënjeshtrave
Botë

Një histori përtej spiunëve, seksit dhe gënjeshtrave

16.11.2026
10.4k
Tragjedia në New York, mes 8 viktimave nga shembja e ndërtesës edhe dy fëmijë
Botë

Tragjedia në New York, mes 8 viktimave nga shembja e ndërtesës edhe dy fëmijë

13.11.2026
10.4k
Diplomacia si “kalë Troje” për të hyrë në Evropë? Nëntë anëtarë të delegacionit somalez “avullojnë” pas vizitës në Prishtinë
Aktualitet

Diplomacia si “kalë Troje” për të hyrë në Evropë? Nëntë anëtarë të delegacionit somalez “avullojnë” pas vizitës në Prishtinë

12.11.2026
10.4k
Pak kohë pas vdekjes zhduken sende personale të Giorgos Mazonakis, MISTERI në vilën e këngëtarit
Botë

Pak kohë pas vdekjes zhduken sende personale të Giorgos Mazonakis, MISTERI në vilën e këngëtarit

12.11.2026
10.4k

Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Të Përzgjedhura

KLSH zbulon abuzime dhe shkelje në 7 bashki: Miliarda lekë taksa të pambledhura, tendera me probleme dhe investime që nuk u shërbejnë qytetarëve

KLSH zbulon abuzime dhe shkelje në 7 bashki: Miliarda lekë taksa të pambledhura, tendera me probleme dhe investime që nuk u shërbejnë qytetarëve

13.11.2026
10.4k
Në Hungari, 20 milionë dollarë të korrupsionit gjenden të groposura në pyje! Në Shqipëri, SPAK konfiskon vetëm 100 mijë euro nga zyrtarët

Në Hungari, 20 milionë dollarë të korrupsionit gjenden të groposura në pyje! Në Shqipëri, SPAK konfiskon vetëm 100 mijë euro nga zyrtarët

15.11.2026
10.4k
Shqipëria drejt tkurrjes së popullsisë, e dyta në Europë pas Ukrainës!

Shqipëria drejt tkurrjes së popullsisë, e dyta në Europë pas Ukrainës!

13.11.2026
10.4k
“Kurthi i dashurisë” për shefin e Nvidia-s/ Kush është Alice Huang, gruaja në qendër të spiunazhit SHBA-Kinë

“Kurthi i dashurisë” për shefin e Nvidia-s/ Kush është Alice Huang, gruaja në qendër të spiunazhit SHBA-Kinë

11.11.2026
10.4k
Zhvillime të tejra nga SPAK: Hap “Dosjen Balluku 2”! Hetime për tendera të tjerë

Zhvillime të tejra nga SPAK: Hap “Dosjen Balluku 2”! Hetime për tendera të tjerë

16.11.2026
10.3k
Rama nga Dublini për protestën e flamingove: Urrejtje ndaj Trump, bulevardi i Tiranës u kthye në fushëbetejë! ‘Si Çezari kundër Pompeut’

Rama nga Dublini për protestën e flamingove: Urrejtje ndaj Trump, bulevardi i Tiranës u kthye në fushëbetejë! ‘Si Çezari kundër Pompeut’

12.11.2026
10.4k

Boom-i Javës

“Mos fol tani, sqarohemi kur të dalim…”, përgjimi në qeli i nënës e djalit që akuzohen për vrasjen e kryefamiljarit të tyre!

“Mos fol tani, sqarohemi kur të dalim…”, përgjimi në qeli i nënës e djalit që akuzohen për vrasjen e kryefamiljarit të tyre!

12.11.2026
10.5k
Egjipti shpall Organizate Terroriste Shoqatën Ardhmëria në Shqipëri: Ka qendra në Tiranë, Dibër, Vlorë, Durrës…

Egjipti shpall Organizate Terroriste Shoqatën Ardhmëria në Shqipëri: Ka qendra në Tiranë, Dibër, Vlorë, Durrës…

11.11.2026
10.4k
Ora të shtrenjta, “paleta” me para, makina luksoze dhe apartament miliona euro/ Jeta luksoze e “bosit” të klanit Çopja! (Foto)

Ora të shtrenjta, “paleta” me para, makina luksoze dhe apartament miliona euro/ Jeta luksoze e “bosit” të klanit Çopja! (Foto)

11.11.2026
10.4k
Identifikohet shqiptari i vrarë në Spanjë, kush është 39-vjeçari nga Vlora që u ekzekutua në tarracën e një lokali

Identifikohet shqiptari i vrarë në Spanjë, kush është 39-vjeçari nga Vlora që u ekzekutua në tarracën e një lokali

11.11.2026
10.4k
80 euro dita dhe nuk gjejnë punëtorë! Pronarët grekë të dëshpëruar, rrezikojnë të lënë ullinjtë pa vjelë

80 euro dita dhe nuk gjejnë punëtorë! Pronarët grekë të dëshpëruar, rrezikojnë të lënë ullinjtë pa vjelë

15.11.2026
10.4k
Kush është 30-vjeçari që u kap me pistoletë në Bllok (sherr me policët, shkatërron dhe ambientet e Komisariatit nr.2)

Kush është 30-vjeçari që u kap me pistoletë në Bllok (sherr me policët, shkatërron dhe ambientet e Komisariatit nr.2)

13.11.2026
10.4k

  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Investigim
  • SPAK News
  • Botë
  • Show Bizz

© 2026 Gazeta Korrieri.

Nuk u gjet asnjë rezultat
Shfaq të gjitha rezultatet
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Investigim
  • SPAK News
  • Botë
  • Show Bizz

© 2026 Gazeta Korrieri.