Benjamin Netanyahu duket se ia ka shitur Donald Trumpit luftën me Iranin si një përballje të shpejtë, të lehtë dhe me fitore të garantuar. Sipas një analize të shkruar sot nga shefi i korrespondetëve të The Guardian, Peter Beaumont, gjithçka nisi me një takim në fund të dhjetorit në Mar-a-Lago, ku kryeministri izraelit jo vetëm i kërkoi Trumpit mbështetje për një konflikt të ri më të gjerë kundër Teheranit, por edhe e joshi me argumente politike dhe personale, se Irani ishte i dobët, se regjimi mund të binte shpejt dhe se një sukses i tillë do t’i jepte Trumpit një fitore të madhe historike. Netanyahu madje i ofroi presidentit amerikan edhe nderimin më të lartë izraelit, duke i ushqyer egon dhe duke e futur më thellë në idenë se kjo mund të ishte një luftë fitimtare dhe e kontrollueshme.
Problemi, sipas Beaumont, është se kjo luftë nuk doli aspak siç ishte premtuar. Netanyahu dhe establishmenti ushtarak izraelit duket se ishin vërtet të bindur se Irani do të thyhej shpejt, se kapacitetet e tij raketore do të shuheshin për pak ditë dhe se regjimi do të lëkundej deri në rënie. Por pas më shumë se një muaji lufte, asnjë nga këto objektiva nuk është realizuar qartë. Në vend të një ndryshimi të shpejtë regjimi, Irani duket se është konsoliduar rreth Gardës Revolucionare. Në vend të një fitoreje të pastër, konflikti ka lënë në këmbë një regjim armiqësor, ndërsa kostoja për SHBA-në dhe Izraelin është rritur.
Shkrimi e vendos këtë luftë në vazhdën e konfliktit të përhershëm që Netanyahu ka zgjeruar pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023. Gaza, Libani, Jemeni, Siria dhe tani Irani janë pjesë e të njëjtës logjikë: Netanyahu premton fitore vendimtare, por realiteti në terren del shumë më i turbullt. Në Gaza, edhe pas një fushate shkatërruese, Hamasi vazhdon të ekzistojë. Në Liban, Hezbollah-u, edhe pse i goditur, ruan ende kapacitete ushtarake. Ndërsa në Iran, strategjia e “prerjes së kokës”, pra eliminimi i liderëve të lartë, nuk solli shembjen e regjimit siç pritej.
Sipas analizës, edhe brenda administratës Trump ka nisur të krijohet bindja se Netanyahu premtoi më shumë seç mund të ofronte. Raportime të ndryshme flasin për një pakënaqësi të zëvendëspresidentit JD Vance, i cili mendohet se ka qenë më skeptik për optimizmin e tepruar izraelit. Axios citon një burim amerikan që thotë hapur se “Bibi ia shiti presidentit këtë luftë si diçka të lehtë”, duke lënë të kuptohet se në Uashington po kuptohet gjithnjë e më qartë se lufta nuk është aq e thjeshtë sa u paraqit.
Por përgjegjësia nuk bie vetëm mbi Netanyahun. Trump nuk shihet si i mashtruar pasiv, por si një partner i gatshëm dhe i plotë në këtë luftë. Ai kishte hyrë tashmë me bindjen se një demonstrim force ushtarake mund të prodhonte fitore të shpejtë dhe efekt politik. Megjithatë, sa më shumë zgjat lufta, aq më shumë po shfaqet qartë se kostoja reale është shumë më e madhe.
Pasojat tashmë po shtrihen përtej rajonit. Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit ka tronditur tregjet globale të energjisë dhe ekonominë botërore. Konflikti ka kushtuar miliarda dollarë, ka vendosur nën presion rezervat e armëve më të avancuara amerikane, ka dobësuar vëmendjen dhe mbështetjen për Ukrainën dhe mund të ketë forcuar pozicionin e rivalëve strategjikë të SHBA-së, si Kina, Rusia dhe Koreja e Veriut. Pra, ajo që u paraqit si një luftë e lehtë dhe me përfitime të shpejta, po kthehet në një krizë me pasoja të gjera gjeopolitike.
Në fund, Peter Beaumont ndalet edhe te pasojat afatgjata për vetë Izraelin. Mbështetja ndërkombëtare po zbehet, sidomos në Perëndim. Edhe në SHBA, sondazhet tregojnë një rënie të qartë të simpatisë për Izraelin, veçanërisht mes të rinjve dhe demokratëve, por jo vetëm. Madje edhe mes votuesve hebrenj amerikanë po shtohen zërat kundër luftës. Kjo mund të sjellë pasoja të mëdha në të ardhmen, përfshirë kufizime në ndihmën ushtarake amerikane dhe një ndryshim të mënyrës se si Uashingtoni e trajton Izraelin.
Pra Netanyahu premtoi një luftë të lehtë kundër Iranit, por realiteti po rezulton shumë shumë më i ashpër. Dhe sa më shumë që zgjat lufta, aq më shumë po bëhet e dukshme se çmimi i kësaj aventure do të jetë shumë më i lartë nga sa ishte shitur fillimisht.
