Nëse Snezhana Paunoviç do të kishte qenë një zë periferik i nacionalizmit serb apo një aktiviste në skajet e politikës së Beogradit, deklarata e saj për spastrimin etnik të Kosovës do të harrohej si guri i radhës që hedh budallai në lumë. Çështja është se ajo përfaqëson qeverinë e Serbisë dhe është një nga figurat e rëndësishme të Partisë Socialiste të Serbisë, pjesë e një establishmenti politik ende jeton me vitet e Sllobodan Millosheviçit, pavarësisht paketimit të europian.
Deklarata e Paunoviç se, po të kishte qenë në vend të Millosheviçit, do ta kishte “spastruar etnikisht Kosovën në vitin 1998” mbetet një dritare e hapur mbi mënyrën se si pushteti në Serbi vazhdon ta perceptojë Kosovën, si një territor nga i cili popullsia shqiptare duhet larguar.
Snezhana Paunoviç fillimisht u shpreh në Kurir Tv se: “Po të kisha qenë Slobodan Miloševiçi, do ta kisha spastruar etnikisht Kosovën në vitin 1998”. Më pas u përpoq ta paraqiste qëndrimin e saj si diçka më pak kriminal, duke sqaruar se nuk kishte dashur të thoshte se shqiptarët duhej të vriteshin, por se ata që nuk e ndienin veten pjesë të Serbisë duhej të shkonin në “shtetin e tyre amë”.
Por ky shpjegim nuk e zbut qëndrimin e një antari të kabinetit qeveritar serb. Paunoviç thjesht artikulon thelbin e spastrimit etnik, trajtimin e një popullsie si diçka të huaj, mohimi i lidhjes me territorin dhe largimin mbi bazën e përkatësisë etnike.
Nuk ka shumë rëndësi se si ministrja serbe e imagjinon dëbimin e popullsisë… me trena, me kamionë, me polici apo çfarëdo. Idetë e saj mbeten kriminale.
Nga Peja në qeverinë e Beogradit
Paunoviç ka lindur në Pejë në vitin 1975. Ajo është ekonomiste dhe anëtare e Partisë Socialiste të Serbisë që prej vitit 1992, në kohën kur kjo parti drejtohej nga Millosheviçi dhe ishte instrumenti politik i regjimit që udhëhoqi Serbinë gjatë luftërave në ish-Jugosllavi.
Karriera e saj është e lidhur ngushtë me Kosovën dhe me strukturat serbe që Beogradi ka mbajtur atje edhe pas luftës. Për disa vite ajo ka qenë koordinatore e strukturave komunale serbe për Gjakovën dhe Deçanin dhe ka drejtuar institucione paralele serbe të lidhura me Pejën.
Pra, për Paunoviçin Kosova është pjesë e kapitalit të saj politik. Ajo i përket brezit të politikanëve serbë që e kanë ndërtuar karrierën mbi kujtesën e humbjes së Kosovës, mbi zhvendosjen e serbëve pas luftës dhe mbi bindjen se historia i ka trajtuar ata padrejtësisht.
Pse është Paunoviç në qeverinë e Vuçiçit
Snezhana Paunoviç vjen nga Partia Socialiste e Serbisë, e drejtuar nga Ivica Daçiç. Prej vitit 2012, socialistët janë partnerët më të qëndrueshëm të Vuçiçit dhe një nga kolonat e pushtetit të tij.
Marrëdhënia mes SNS-së dhe SPS-së është një marrëveshje e pastër për pushtet. Socialistët e Daçiçit sjellin votat e një elektorati nostalgjik ndaj Serbisë së vjetër. Në këmbim marrin ministri, ndërmarrje publike dhe ndikim në ekonomi.
Emërimi i Paunoviçit në qeveri është pjesë e kësaj formule. Ajo ka qenë kryetare e grupit parlamentar të SPS-së, nënkryetare e Kuvendit dhe një nga figurat më të dukshme të partisë. Përfaqëson njëkohësisht edhe simbolikën e “serbëve nga Kosova”, një kategori që pushteti i Beogradit e përdor vazhdimisht për të forcuar legjitimitetin e politikës së tij ndaj Prishtinës.
Edhe më domethënës ishte reagimi i kreut të SPS, Ivica Daçiç njëkohësisht ministër i Brendshëm i Serbisë që nuk e dënoi Paunoviçin. Ai e mbrojti, duke përsëritur argumentin se shqiptarët që nuk e ndiejnë Serbinë si shtetin e tyre mund të shkojnë në Shqipëri.
Nëse Paunoviç do të ishte distancuar nga partia, deklarata mund të paraqitej si një shpërthim personal. Por kur kreu i SPS-së dhe një nga njerëzit më të rëndësishëm të qeverisë i ofron mbrojtje politike, atëherë ajo është shprehje një kulture më të gjerë.
Heshtja e qeverisë shqiptare për Paunoviç
Në një demokraci funksionale, një ministre e kabinetit që deklaron se do të kishte dëbuar një popullsi mbi bazë etnike, do të largohej nga detyra brenda ditës. Në Serbi, ajo u mbrojt nga kreu i partisë së saj dhe ministër i Brendshëm. Ndërkohë, Aleksandër Vuçiç që është qendra e pushtetit në Serbi, ka heshtur.
Por një heshtje tjetër bie më shumë në sy. është heshtja e qeverisë Rama në Tiranë. Reagimet e para ishin periferike. Në Partinë Socialiste kanë reaguar emra të mënjanuar nga pushteti si Elisa Spiropali, ish-ministre e jashtme apo Pandeli Majko, ish-kryeministër. Edhe Partia Demokratike në opozitë kërkoi shpalljen non-grata të Paunoviçit, duke denoncuar faktin që Ministria e Punëve të Jashtme të Shqipërisë nuk ka guxuar të reagojë.
Kryeministri Edi Rama ndërkohë është në Paris, për Ditën e Bastijes. Në të njëjtin aktivitet është presidenti serb, Aleksandër Vuçiç
Rama nuk duket aspak i shqetësuar për idetë kriminale që gëlojnë në qeverinë e Serbisë, aty ku nuk e kanë aspak problem të diskutojnë publikisht për spastrimin e gjysmës së kombit shqiptar.
Përkundrazi kryeministri i Shqipërisë, si një sonambul preferon t’u flasë serbëve në Euronews Serbia, se si ai dhe Aleksandër Vuçiç na paskëshin qenë dy gjeni të keqkuptuar për Ballkanin e Hapur, se sa e shkëlqyer kishte qenë kjo ide, që do të afronte më pranë shqiptarë dhe serbë.
“Ishte një ide e tmerrshme vetëm për një arsye; se unë dhe Vuçiç ishim pas saj. Nëse do të hiqnim emrat tanë dhe do t’i zëvendësonim me, të themi, pesë të tjerë, do të konsiderohej një ide e shkëlqyer. Kështu funksionon gjithçka në Ballkan”, deklaron sot Edi Rama në intervistën për Euronews Serbia.
