Vdekja e një laboranteje 28-vjeçare ruse në Shelekhov, në rajonin e Irkutskut, ka nxitur shqetësime për një rast të mundshëm të murtajës pulmonare dhe ka ushqyer frikën për një shpërthim të ri infektiv në Siberi.
Autoritetet ruse kanë vendosur masa kontrolli dhe karantine, ndërsa zyrtarisht këmbëngulin se situata epidemiologjike është e qëndrueshme.
Daria Shipilova, punonjëse e Institutit Kërkimor Kundër Murtajës në Irkutsk, vdiq natën mes 1 dhe 2 tetorit në terapinë intensive të spitalit të Shelekhovit.
Sipas mediave lokale dhe burimeve të pavarura, ajo dyshohet se më 25 shtator kishte thyer aksidentalisht një provëz që përmbante bakterin Yersinia pestis, ndërsa punonte me material biologjik të gjallë.
Dy ditë më vonë, gjendja e saj shëndetësore u përkeqësua me shpejtësi. Fillimisht mjekët dyshuan për një formë të rëndë të COVID-19, pasi nuk kishin informacion për incidentin në laborator.
Për shkak të përkeqësimit të menjëhershëm, u kryen analiza për infeksione veçanërisht të rrezikshme. Shipilova u vendos në ventilim mekanik, por nuk mundi të mbijetonte.
Murtaja pulmonare mund të përparojë shumë shpejt dhe pa trajtim të menjëhershëm me antibiotikë specifikë, është një sëmundje me shkallë shumë të lartë vdekshmërie.
Pas vdekjes së saj, rreth 200 persona u vendosën nën kontroll të rreptë mjekësor. Disa struktura shëndetësore në Irkutsk u izoluan për tre javë, ndërsa në një fabrikë alumini në Shelekhov u vendos detyrimi për mbajtjen e maskave si masë parandaluese.
Banorët raportuan se kishin parë në rrugë persona me kostume mbrojtëse, maska dhe doreza, ndërsa maska u shpërndanë edhe në disa kopshte. Reagimi i shpejtë i autoriteteve e shtoi shqetësimin.
Drejtoresha e Rospotrebnadzor, Anna Popova, shkoi urgjentisht në spitalin e Shelekhovit dhe mori pjesë në një mbledhje të jashtëzakonshme të komisionit rajonal kundër epidemive.
Në orët e para, zyrtarët shmangën përdorimin e drejtpërdrejtë të fjalës “murtajë”, duke folur për një “infeksion veçanërisht të rrezikshëm” dhe duke siguruar se situata ishte nën kontroll.
Mungesa e informacionit të qartë nxiti më tej spekulimet në rrjetet sociale. Autoritetet e Baikalskut u kërkuan banorëve të mos udhëtonin drejt Shelekhovit për shkak të murtajës, por njoftimi u fshi disa orë më vonë.
Edhe kreu i Burjatias, Aleksej Tsidenov, fillimisht e lidhi vdekjen me murtajën, përpara se formulimi zyrtar të bëhej më i kujdesshëm.
Epidemiologu rus Genadi Onishçenko u përpoq të qetësonte opinionin publik, duke argumentuar se në fillim të tetorit bartësit kryesorë të murtajës, brejtësit dhe pleshtat, në Siberi ndodhen tashmë në letargji.
Megjithatë, deklarata nuk mjaftoi për të larguar shqetësimet. Të dielën, Rospotrebnadzor deklaroi se situata shëndetësore dhe epidemiologjike në rajonin e Irkutskut, përfshirë Irkutskun dhe Shelekhovin, ishte e qëndrueshme.
Sipas institucionit, Shipilova kishte vdekur nga një “pneumoni me etiologji të papërcaktuar”. Analizat e thelluara të mostrave, sipas autoriteteve, nuk kishin zbuluar mikroorganizma që lidhen me aktivitetin e saj profesional.
Rospotrebnadzor tha gjithashtu se në institutin kundër murtajës nuk ishte regjistruar asnjë incident gjatë punës me mikroorganizma patogjenë dhe se, gjatë dhjetë ditëve të fundit, asnjë punonjës nuk kishte kërkuar ndihmë mjekësore për sëmundje infektive.
Kështu, ndërsa autoritetet ruse mohojnë zyrtarisht ekzistencën e një shpërthimi të murtajës pulmonare, masat e ndërmarra pas vdekjes së laborantes dhe informacionet kontradiktore kanë mbajtur gjallë shqetësimet në Siberi.
Murtaja e Zezë, e cila goditi Evropën dhe pjesë të Azisë, Afrikës së Veriut dhe Lindjes së Mesme në shekullin XIV, mbetet një nga katastrofat më të mëdha demografike në historinë njerëzore.
Pandemia, e shkaktuar kryesisht nga bakteri Yersinia pestis, besohet se vrau dhjetëra miliona njerëz vetëm në Evropë, duke zhdukur në disa zona një pjesë të konsiderueshme të popullsisë.
Qytete të tëra u përgjysmuan ose u boshatisën, ekonomia dhe tregtia u tronditën rëndë, ndërsa mungesa e fuqisë punëtore ndryshoi marrëdhëniet shoqërore dhe ekonomike për dekada.
Frika nga sëmundja ishte aq e madhe sa komunitete të tëra u izoluan, ndërsa pasojat demografike, ekonomike dhe psikologjike të pandemisë vazhduan për breza.
Përvoja e Murtajës së Zezë në shekullin XIV sjell në vëmendje edhe pandeminë e COVID-19, e cila tronditi botën në vitet 2020-2021, duke shkaktuar miliona viktima dhe duke paralizuar për një periudhë të gjatë jetën ekonomike dhe shoqërore.
Edhe pse ndahen nga rreth shtatë shekuj dhe dallojnë rrënjësisht për nga përhapja, shkalla e vdekshmërisë dhe mundësitë e trajtimit, të dyja pandemitë dëshmuan se sa të cenueshme mbeten shoqëritë përballë sëmundjeve infektive.
