E martë, 17 Nëntor, 2026
Gazeta Korrieri
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Investigim
  • SPAK News
  • Botë
  • Show Bizz
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shfaq të gjitha rezultatet
Gazeta Korrieri
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Investigim
  • SPAK News
  • Botë
  • Show Bizz
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shfaq të gjitha rezultatet
Gazeta Korrieri
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shfaq të gjitha rezultatet
Kreu Botë

Projekti më i shtrenjtë i armëve në Europë/ Avioni i ri luftarak: Merzi dhe Macroni duhet të vendosin 

Korrieri nga Korrieri
28.08.2025
në Botë
A A
Projekti më i shtrenjtë i armëve në Europë/ Avioni i ri luftarak: Merzi dhe Macroni duhet të vendosin 
103
NDARJE
10.3k
SHIKIME
Ndaje në FacebookNdaje në WhatsApp

Gjatë një takimi në Toulon, Presidenti francez Macron dhe Kancelari gjerman Merz pritet t’i japin një shtysë të re pasardhësit të Eurofighter. Berlini akuzon industrinë franceze të armëve për bllokimin e projektit.

Me të paktën 100 miliardë euro, ky është projekti më i shtrenjtë i veçantë i armëve në Europë: “Sistemi i Ardhshëm Ajror Luftarak” (FCAS) do të kombinojë nga viti 2040 një avion luftarak të ri evropian me flota dronësh, të pilotuar nga një re mbrojtëse evropiane.

“Është më shumë një sistem luftarak fluturues”, shpjegon eksperti gjerman i sigurisë Christian Mölling në një intervistë me DW. Qëllimi: pavarësi më e madhe nga Shtetet e Bashkuara dhe avioni i saj luftarak F-35 i pajisur me sisteme të fshehta.

Por është kryesisht vetë avioni që është objekt i një mosmarrëveshjeje midis kompanive të përfshira, Dassault në Francë dhe Airbusit në Gjermani dhe Spanjë.

Presion nga prodhuesi francez i armëve Dassault

Përshkallëzimi tani është aq i rëndë sa duhet të ndërhyjnë liderët: Presidenti francez Emmanuel Macron dhe kancelari gjerman Friedrich Merz marrin pjesë papritur në takimin e Këshillit të Sigurisë dhe Mbrojtjes franko-gjermane në Toulon, në Francën jugore. Ky organ mblidhet dy herë në vit, zakonisht pa dijeninë e publikut të gjerë.

Por mbi të gjitha është kryetari i bordit të prodhuesit francez të avionëve luftarakë Dassault ai që ka ushtruar presion të fortë në muajt e fundit. Kompania ndërton komponentë kritikë për pengesën bërthamore të Francës, baza e pavarësisë ushtarake të vendit.

Në korrik, Drejtori ekzekutiv i Dassault-it, Éric Trappier, luajti kartën kombëtare para Komitetit të Mbrojtjes të parlamentit francez: ai tha se disa deklarojnë se “një dobësim i kësaj pavarësie”, siç është ai i shkaktuar nga projekti FCAS, “nuk do të ishte aq dëmtues”, sepse do të kompensohej nga ndërvarësia e partnerëve evropianë. Por Trappieri beson, se “pasi ta kemi ndërmarrë këtë hap, nuk mund të kthehemi prapa”.

Airbus Germany pretendon pjesët e prodhimit

Prandaj është e nevojshme të peshohet me kujdes “çfarë u lëmë aleatëve tanë”. Ky është një tronditje për avokatët e një industrie mbrojtëse mbarëevropiane. Politika duhet të vendosë me kë do të ndërtojë Franca avionin luftarak të gjeneratës së ardhshme.

Grupi evropian i hapësirës ajrore Airbus, nga ana e tij, po kërkon të ketë të drejtë të barabartë fjale. Airbus ndërton avionin luftarak Eurofighter të Forcave Ajrore gjermane në Gjermani dhe nuk dëshiron të përjashtohet nga ky aktivitet. “Kjo është diçka që Gjermania e bën shumë mirë dhe dëshiron ta mbajë”, shpjegon eksperti i armatimit Emil Archambault i organizatës kërkimore DGAP (Deutsche Gesellschaft für Auswärtige Politik) në Berlin në një intervistë me DW.

Negociatat e kontratës për fazën e dytë të projektit

Arsyeja për përshkallëzimin aktual të konfliktit franko-gjerman është se kontratat po negociohen në sfond për fazën tjetër të projektit, të dytën: ndërtimin e prototipit të parë të avionit që do të jetë zemra e sistemit të ri. Dassault dëshiron të ketë edhe më shumë fuqi vendimmarrëse aty sesa ka tashmë.

Shpërndarja e saktë mund të ndryshohet, sipas studiuesit të DGAP, Archambault. “Në mënyrë që Franca të ndërtojë një pjesë më të madhe të avionëve” dhe, nga ana tjetër, të forcohen zona të tjera në Gjermani dhe Spanjë. “Por kjo mund të jetë gjithashtu shumë e ndërlikuar. Sepse nuk janë vetëm kompanitë kryesore, por edhe nënkontraktorët e mesëm. Është çështje e të diturit se kush bën çfarë saktësisht dhe kush e koordinon atë”, shpjegon Archambault. Në një video reklamuese online, Airbusi të paktën po përpiqet të japë përshtypjen se është në ballë të teknologjisë.

Projekti më i shtrenjtë i armëve në Europë/ Avioni i ri

Një shenjë e sovranitetit të Francës, një fuqi bërthamore: avionët luftarakë Rafale nga grupi francez i armëve Dassault në aeroplanmbajtësen Charles de Gaulle

Pritet sinjal politik në Toulon

Në takimin midis presidentit Macron dhe kancelarit Merz në jug të Francës, Archambault pret pak më shumë se një “sinjal politik” që tregon se Franca dhe Gjermania po ecin përpara me projektin. Nuk mund të ketë diskutime mbi detajet e kontratës derisa partneri i tretë – Spanja – të ulet në tryezë.

Por koha po mbaron: Gjatë vizitës së tij në Berlin në korrik, Presidenti francez Macron u pajtua me Kancelarin Merz tha se ministrat e tyre të mbrojtjes duhet të paraqesin një zgjidhje përfundimtare deri në vjeshtë. Përndryshe, fillimi i fazës së dytë të projektit vitin e ardhshëm është jorealist.

Megjithatë, kancelari gjerman mund të ketë argumentet më të mira për momentin: mbi të gjitha, më shumë para. Franca është në borxhe të thella dhe qeveria rrezikon të gjendet me shpatulla pas muri nëse nuk arrin të sigurojë shumicën për buxhetin.

“Ajo që është e veçantë është se Gjermania është në situatën unike kur nuk i duhet të përparësojë midis projekteve afatshkurtra dhe afatgjata të armatimit, sepse kemi përjashtimin e frenës së borxhit për shpenzimet e mbrojtjes”, shpjegon eksperti i sigurisë Christian Mölling në një intervistë me DW.

A është riarmatimi i shpejtë i Gjermanisë më i rëndësishëm sesa projektet e ardhshme si FCAS? Në kontekstin e kërcënimit rus dhe luftës së agresionit të Moskës në Ukrainë, Gjermania ka “një agjendë shumë afatshkurtër armatimi, që do të thotë se po blejmë më shumë nga ato që kemi tashmë dhe që funksionojnë. Dhe pastaj ka projekte të ardhshme si FCAS, të cilat nuk janë aq të rëndësishme tani për tani”, tha Mölling. Ai mund ta përfytorojë që projekti FCAS të zvogëlohet ose edhe të shpërndahet me kalimin e kohës.

Është gjithashtu e mundur që një ndryshim perspektive mund të ndihmojë në zgjidhjen e konfliktit të vazhdueshëm me prodhuesin francez të avionëve luftarakë Dassault.

“Edhe nëse disa njerëzve nuk u pëlqen ta dëgjojnë”, tha Mölling, duke iu referuar krenarisë së Francës për prodhimin e vet të avionëve luftarakë: “Avioni, domethënë struktura e avionit, nuk është aspak teknologjia më e rëndësishme” për FCAS. Dronët, të ashtuquajturit “bartës” dhe ndoshta edhe më e rëndësishmja, “Combat Cloud”, softueri që lidh të gjitha sistemet e luftimit, janë shumë më të rëndësishme.

Më i rëndësishëm se avioni luftarak: rrjetëzimi digjital

Kjo është pikërisht ajo që shohim në mbrojtjen e Ukrainës, ku dronët luajnë një rol qendror, sipas Mölling-ut. Në të vërtetë, nuk janë vetë dronët që e ndihmojnë Ukrainën në luftën e saj mbrojtëse, por rrjetëzimi i të gjitha informacioneve: imazhet e dronëve, satelitët, zbulimi.

“Ky është në fund të fundit çelësi që duhet të zotërohet, veçanërisht nëse duam të bëhemi të pavarur nga amerikanët.” Dhe kjo është ajo që duan të gjitha palët e përfshira.

Kjo është arsyeja pse, sipas Möllingut, ai beson se FCAS nuk do të zhduket. Presidenti dhe Kancelari e kanë bërë të qartë: “Kjo nuk mund të vdesë, kështu që nëse të dy vijnë këtu, kjo do të jetë para së gjithash një rritje energjie, një sinjal i qartë politik” – për një të ardhme për FCAS. Një ditë./DW

Para

“Më tha që fëmija s’është i imi”/ Media greke zbardh DETAJE të REJA nga dëshmia e shqiptarit që mas*kroi gruan: Djali… 

Pas

Askush nuk të jep para falas/ Rikthehen skemat piramidale online, qindra shqiptarë bien pre e fitimit të lehtë 

Nga Kategoria

Një histori përtej spiunëve, seksit dhe gënjeshtrave
Botë

Një histori përtej spiunëve, seksit dhe gënjeshtrave

16.11.2026
10.4k
Tragjedia në New York, mes 8 viktimave nga shembja e ndërtesës edhe dy fëmijë
Botë

Tragjedia në New York, mes 8 viktimave nga shembja e ndërtesës edhe dy fëmijë

13.11.2026
10.4k
Diplomacia si “kalë Troje” për të hyrë në Evropë? Nëntë anëtarë të delegacionit somalez “avullojnë” pas vizitës në Prishtinë
Aktualitet

Diplomacia si “kalë Troje” për të hyrë në Evropë? Nëntë anëtarë të delegacionit somalez “avullojnë” pas vizitës në Prishtinë

12.11.2026
10.4k
Pak kohë pas vdekjes zhduken sende personale të Giorgos Mazonakis, MISTERI në vilën e këngëtarit
Botë

Pak kohë pas vdekjes zhduken sende personale të Giorgos Mazonakis, MISTERI në vilën e këngëtarit

12.11.2026
10.4k

Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Të Përzgjedhura

“Ndihmë ekonomike në këmbim të votave për Sarën”, ja si u kap “gafil” deputetja e Elbasanit! (Dosja)

“Ndihmë ekonomike në këmbim të votave për Sarën”, ja si u kap “gafil” deputetja e Elbasanit! (Dosja)

11.11.2026
10.4k
“Molotovi” i Ramës në Asamblenë e PS-së: Shumë tym, por flakët nuk prekën as rreshtin e katërt, as të fundit!

“Molotovi” i Ramës në Asamblenë e PS-së: Shumë tym, por flakët nuk prekën as rreshtin e katërt, as të fundit!

15.11.2026
10.4k
4.5 milionë euro për dy kompani, konkurrencë vetëm në letër! KLSH zbulon si u shpërndanë fondet e rindërtimit nga Bashkia e Emiriana Sakos

4.5 milionë euro për dy kompani, konkurrencë vetëm në letër! KLSH zbulon si u shpërndanë fondet e rindërtimit nga Bashkia e Emiriana Sakos

15.11.2026
10.4k
Djegia e makinës së gazetarit Sami Curri, Policia nuk ka ende asnjë të dyshuar edhe pas 6 muajsh

Djegia e makinës së gazetarit Sami Curri, Policia nuk ka ende asnjë të dyshuar edhe pas 6 muajsh

14.11.2026
10.4k
I arrestuari në Kuçovë i rrëmben armën e shërbimit policit 20-vjeçar dhe e plagos, neutralizohet nga efektivët e tjerë

Shpërthim tritoli në Tiranë, lënda plasëse vendoset në derën e banesës së një gruaje të divorcuar

14.11.2026
10.3k
Burgu e zgjidh këtë punë! Kontrolli zbulon shkeljen, nafta u shit 33% më lirë për të shmangur taksat (Dokumenti)

Albpetrol po e dorëzon Gorishtin mes rënies së prodhimit! Fituesi amerikan me 14.7 milionë dollarë detyrime dhe zero të ardhura

15.11.2026
10.4k

Boom-i Javës

“Mos fol tani, sqarohemi kur të dalim…”, përgjimi në qeli i nënës e djalit që akuzohen për vrasjen e kryefamiljarit të tyre!

“Mos fol tani, sqarohemi kur të dalim…”, përgjimi në qeli i nënës e djalit që akuzohen për vrasjen e kryefamiljarit të tyre!

12.11.2026
10.5k
Egjipti shpall Organizate Terroriste Shoqatën Ardhmëria në Shqipëri: Ka qendra në Tiranë, Dibër, Vlorë, Durrës…

Egjipti shpall Organizate Terroriste Shoqatën Ardhmëria në Shqipëri: Ka qendra në Tiranë, Dibër, Vlorë, Durrës…

11.11.2026
10.4k
Ora të shtrenjta, “paleta” me para, makina luksoze dhe apartament miliona euro/ Jeta luksoze e “bosit” të klanit Çopja! (Foto)

Ora të shtrenjta, “paleta” me para, makina luksoze dhe apartament miliona euro/ Jeta luksoze e “bosit” të klanit Çopja! (Foto)

11.11.2026
10.4k
80 euro dita dhe nuk gjejnë punëtorë! Pronarët grekë të dëshpëruar, rrezikojnë të lënë ullinjtë pa vjelë

80 euro dita dhe nuk gjejnë punëtorë! Pronarët grekë të dëshpëruar, rrezikojnë të lënë ullinjtë pa vjelë

15.11.2026
10.4k
Identifikohet shqiptari i vrarë në Spanjë, kush është 39-vjeçari nga Vlora që u ekzekutua në tarracën e një lokali

Identifikohet shqiptari i vrarë në Spanjë, kush është 39-vjeçari nga Vlora që u ekzekutua në tarracën e një lokali

11.11.2026
10.4k
Kush është 30-vjeçari që u kap me pistoletë në Bllok (sherr me policët, shkatërron dhe ambientet e Komisariatit nr.2)

Kush është 30-vjeçari që u kap me pistoletë në Bllok (sherr me policët, shkatërron dhe ambientet e Komisariatit nr.2)

13.11.2026
10.4k

  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Investigim
  • SPAK News
  • Botë
  • Show Bizz

© 2026 Gazeta Korrieri.

Nuk u gjet asnjë rezultat
Shfaq të gjitha rezultatet
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Investigim
  • SPAK News
  • Botë
  • Show Bizz

© 2026 Gazeta Korrieri.