Një bastisje e papritur në kryeqytet në mes të natës, që përfundon me kapjen e udhëheqësit të vendit. Të nesërmen, fuqia pushtuese njofton se do të sundojë kombin për një periudhë të pacaktuar.
Kështu e imagjinoi Vladimir Putin pushtimin e tij të plotë të Ukrainës në shkurt të vitit 2022.
Në vend të kësaj, ishte Donald Trump ai që e realizoi atë në Venezuelë, në një operacion të dënuar nga shumë si të paligjshëm, duke larguar aleatin historik të Kremlinit, Nicolás Maduro, i cili tani përballet me gjyq në New York.
Në publik, zyrtarët rusë kanë reaguar me zemërim, duke e dënuar sulmin si një shkelje flagrante të së drejtës ndërkombëtare dhe një precedent të rrezikshëm.
Por përtej retorikës, ekziston një ndjenjë respekti të pavullnetshëm – dhe madje edhe zili – për efektivitetin e grushtit të shtetit që vetë Moska dikur e imagjinonte, por nuk arriti ta ekzekutonte për shkak të një sërë gabimesh të inteligjencës dhe rezistencës së fortë të Ukrainës.
“Operacioni u krye me kompetencë”, shkroi kanali pro-Kremlin në Telegram, Dva Mayora, i cili ka lidhje të ngushta me ushtrinë ruse.
“Me shumë mundësi, kjo është pikërisht mënyra se si duhej të zhvillohej ‘operacioni ynë special ushtarak’: i shpejtë, dramatik dhe vendimtar. Është e vështirë të besohet se [Valery] Gerasimov planifikonte të luftonte për katër vjet”, shtoi ajo, duke iu referuar shefit të shtabit të përgjithshëm të Rusisë.
Komente të tilla kanë ushqyer një gjendje vetë-analize midis zërave pro-luftës, me disa që vënë hapur në dyshim se si blitzkriegu i premtuar i Rusisë në Ukrainë u shndërrua në një luftë të zgjatur dhe vdekjeprurëse.
Olga Uskova, një sipërmarrëse teknologjike pro-Kremlinit, tha se ndjeu “turp” në emër të Rusisë se sa guximtare dukej ndërhyrja e SHBA-ve.
“Brenda një dite, Trump arrestoi Maduron dhe me sa duket përfundoi ‘operacionin e tij special ushtarak’”, shkroi ajo.
Margarita Simonyan, propagandistja kryesore e Rusisë dhe drejtuesja e RT, gjithashtu dha mendimin e saj në Telegram, duke thënë se Moska kishte arsye të “ishte xheloze”.
Për më shumë se dy dekada, Venezuela u përpoq të kultivonte një rrjet aleatësh anti-amerikanë – nga Rusia dhe Kina te Kuba dhe Irani – me shpresën për të ndihmuar në formimin e një boshti të ri të aftë për t’i bërë ballë Uashingtonit.
Megjithatë, pavarësisht se ministri i jashtëm i Rusisë premtoi mbështetje për regjimin e Maduros në fund të dhjetorit, pak analistë seriozë prisnin që Moska të vinte në ndihmë të tij në ndonjë mënyrë kuptimplote.
E bllokuar në Ukrainë, Rusia, gjatë vitit të kaluar, ka parë aleatë të tjerë kryesorë të bien nga pushteti ose të dobësohen ndjeshëm – nga Bashar al-Asadi në Siri te një Iran gjithnjë e më i dobësuar – duke zbuluar kufijtë e shtrirjes së Kremlinit.
“Për Rusinë, situata është thellësisht e pakëndshme”, tha Fyodor Lukyanov, një ekspert i politikës së jashtme që këshillon Kremlinin.
Venezuela është një partner i ngushtë dhe aleat ideologjik, dhe Maduro dhe Putin kanë lidhje të gjata, duke i lënë Moskës pak zgjedhje përveçse të shprehë zemërimin ndaj veprimeve të SHBA-ve.
Megjithatë, dhënia e çdo ndihme reale një vendi kaq të largët, që vepron në një realitet gjeopolitik thelbësisht të ndryshëm, thjesht nuk është e realizueshme – për arsye teknike dhe logjistike.
Ekziston edhe një llogaritje më praktike.
Prioriteti i Putinit, thonë analistët, është Ukraina – dhe mbajtja e një marrëdhënieje të mirë me Trumpin në këtë front është shumë më e rëndësishme se fati i Karakasit. Pavarësisht premtimeve të Moskës për të mbrojtur Maduron, Kremlini kishte pak oreks për të rrezikuar zemërimin e Trumpit për një teatër të largët.
“Putini dhe Trumpi aktualisht janë të përqendruar në një çështje shumë më të rëndësishme për Moskën: Ukrainën. Dhe pavarësisht të gjitha simpative të Kremlinit ndaj Karakasit, nuk ka gjasa të përmbysë një lojë strategjike shumë më të madhe me një partner kritik për atë që e sheh si një shqetësim dytësor”, tha Lukyanov.
Megjithatë, humbja e Venezuelës nga Rusia mbart disa kosto të prekshme për Moskën.
Nëse në Karakas do të shfaqej një qeveri miqësore me SHBA-në, specialistët amerikanë të ushtrisë dhe mbrojtjes mund të fitonin akses në pjesë të mëdha të arsenalit të forcave të armatosura të Venezuelës, duke përfshirë sistemet e përparuara të prodhuara në Rusi të furnizuara gjatë dekadës së fundit.
Këto përfshijnë sistemet e mbrojtjes ajrore S-300VM të dorëzuara në vitin 2013, si dhe një numër të pazbuluar të sistemeve Pantsir dhe Buk-M2 të transferuara në fund të vitit 2025.
Moska gjithashtu i ka dhënë Venezuelës miliarda dollarë kredi, shumica e të cilave tani nuk ka gjasa të rikuperohen ndonjëherë.
Megjithatë, një shqetësim më urgjent për Moskën është nafta: qasja e SHBA-ve në rezervat e mëdha të Venezuelës mund të ulë çmimet globale, duke kërcënuar një nga burimet më të rëndësishme të të ardhurave të Rusisë.
“Nëse ‘partnerët’ tanë amerikanë fitojnë akses në fushat e naftës të Venezuelës, më shumë se gjysma e rezervave të naftës në botë do të përfundojnë nën kontrollin e tyre”, shkroi Oleg Deripaska, një industrialist miliarder i fuqishëm rus, në Telegram.
“Dhe duket se plani i tyre do të jetë të sigurojnë që çmimi i naftës sonë të mos rritet mbi 50 dollarë për fuçi”.
Megjithatë, disa në Moskë shohin vend për një lloj optimizmi të zymtë.
Rrëmbimi i Maduros nga Trump, argumentojnë ata, mund t’i japë një goditje përfundimtare rendit ndërkombëtar të bazuar në rregulla dhe të sjellë një botë më të zhveshur në stilin e shekullit të 19-të – një botë në të cilën pushteti, në vend të ligjit, formëson rezultatet dhe globi është i ndarë në sfera rivale të ndikimit, një model i mbështetur prej kohësh nga Rusia.
“Ekipi Trump është i ashpër dhe cinik në avancimin e interesave të vendit të tij”, shkroi me miratim Dmitry Medvedev, ish-presidenti i Rusisë dhe një nga zërat e saj më agresivë.
“Largimi i Maduros nuk kishte të bënte fare me drogën – vetëm me naftën, dhe ata e pranojnë hapur këtë. Ligji i më të fortit është qartësisht më i fuqishëm se drejtësia e zakonshme”./The Guardian
