Shërbime të inteligjencës në disa vende evropiane kanë ngritur shqetësimin se Rusia mund të ndërmarrë veprime më të drejtpërdrejta kundër vendeve të NATO-s, me një drejtues të inteligjencës çeke që paralajmëron se një skenar i tillë mund të zhvillohet brenda “muajsh, jo vitesh”.
Paralajmërimet nuk nënkuptojnë se një sulm rus ndaj NATO-s është i pashmangshëm. Në vendet baltike, zyrtarët theksojnë se nuk kanë parë shenja të një sulmi të menjëhershëm dhe paralajmërojnë se ekzagjerimi i rrezikut mund të shfrytëzohet nga Moska për të përhapur frikë dhe pasiguri.
Michal Koudelka, drejtuesi i Shërbimit të Sigurisë dhe Informacionit të Çekisë (BIS), tha se Rusia mund të përdorë një kombinim të provokimeve, operacioneve të ndikimit dhe, në një skenar më serioz, një inkursion të kufizuar në territorin e NATO-s pranë kufirit rus.
Sipas Koudelkës, një skenar i tillë mund të ndodhë “brenda muajsh, jo vitesh”, megjithëse ai theksoi se po ndërmerren përpjekje për ta parandaluar atë.
Ai e përshkroi strategjinë ruse si “përshkallëzo për të de-përshkallëzuar”, duke argumentuar se Moska synon të ushtrojë presion mbi shoqëritë evropiane në mënyrë që të dobësojë mbështetjen për Ukrainën.
Baltiku: “Nuk shohim shenja të një sulmi të afërt”
Qëndrim më i kujdesshëm vjen nga Letonia.
Normunds Me?viets, drejtori i përgjithshëm i shërbimit të sigurisë VDD, tha se nuk ka indikacione për një sulm të afërt ndaj vendeve baltike, edhe pse sipas tij ekzistojnë shenja se Rusia po përgatitet për veprime më vendimtare në Evropë.
Sipas Me?viets, mbetet e paqartë nëse këto përgatitje lidhen me plane konkrete ushtarake apo janë pjesë e një strategjie më të gjerë destabilizuese.
“Është ende një pyetje e hapur nëse kanë plane të drejtpërdrejta dhe konkrete apo nëse kjo është pjesë e përpjekjeve të përgjithshme për të përhapur frikë dhe pasiguri”, tha ai.
Tusk: Rusia mund të testojë nenin 5
Paralajmërimet vijnë pas deklaratave të kryeministrit polak Donald Tusk, i cili tha se vlerësimet e inteligjencës sugjerojnë se Rusia mund të përdorë dronë dhe raketa kundër vendeve që mbështesin Ukrainën, përfshirë Poloninë.
Tusk ka paralajmëruar se incidentet mund të paraqiten nga Moska si “aksidente”, me synimin për të testuar unitetin e NATO-s dhe gatishmërinë e aleancës për të zbatuar nenin 5 të traktatit.
Neni 5 parashikon se një sulm ndaj një anëtari të NATO-s konsiderohet sulm ndaj të gjithë aleancës dhe aktivizon detyrimin për ndihmë ndaj vendit të sulmuar.
Macron: Paralajmërimet janë “të dokumentuara mirë”
Presidenti francez Emmanuel Macron i ka cilësuar paralajmërimet e Tuskut si serioze dhe të mbështetura në vlerësime të besueshme të inteligjencës. Franca ka ngritur gjithashtu shqetësimet për intensifikimin e asaj që e përshkruan si kërcënim hibrid rus, përfshirë sulme kibernetike dhe përdorimin e dronëve.
Në të njëjtën kohë, liderët baltikë kanë bërë thirrje për kujdes në komunikimin publik. Sekretari i përgjithshëm i Ministrisë së Jashtme të Estonisë, Jonatan Vseviov, ka paralajmëruar kundër “panikut në rrjetet sociale”, duke thënë se autoritetet do të njoftojnë publikun nëse do të ketë arsye konkrete për të frikësuar nga një sulm.
Rusia i mohon planet për sulm ndaj NATO-s
Moska ka hedhur poshtë vazhdimisht pretendimet se po planifikon një sulm ndaj NATO-s. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, ka thënë se pretendime të tilla “nuk kanë lidhje me realitetin” dhe nuk përputhen me synimet e Rusisë.
Ndërkohë, tensionet vazhdojnë të rriten përgjatë krahut lindor të NATO-s. Në ditët e fundit janë raportuar incidente me dronë dhe mjete ajrore në hapësirën e vendeve anëtare, ndërsa aleatët evropianë po forcojnë vëmendjen ndaj kërcënimeve hibride, sabotazhit dhe sulmeve kibernetike.
Në Evropë, paralajmërimet aktuale rikthejnë në vëmendje situatën përpara pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës në vitin 2022, kur zyrtarët amerikanë paralajmëruan vazhdimisht për përgatitjet ruse, ndërsa Kremlini i mohoi ato.
Megjithatë, zyrtarët baltikë bëjnë dallimin mes kërcënimit real të operacioneve hibride dhe një sulmi të drejtpërdrejtë ushtarak. Sipas tyre, Rusia mund të kërkojë të destabilizojë vendet evropiane, të testojë reagimin e NATO-s dhe të dobësojë mbështetjen për Ukrainën, pa kaluar domosdoshmërisht në një luftë të hapur me aleancën.
