Çështja KAYO ngre pikëpyetje që shkojnë përtej premtimit për ringritjen e industrisë ushtarake shqiptare: si po përdoren paratë dhe pasuritë publike, kush kontrollon kompanitë e krijuara dhe çfarë qëndron pas dyshimeve për tregti të paligjshme armësh. Nëse këto dyshime provohen, pasojat nuk kufizohen te buxheti i shtetit, por prekin edhe besueshmërinë e Shqipërisë si anëtare e NATO-s.
Projekti u prezantua me premtimin se Shqipëria do të prodhonte sërish armë, municione dhe pajisje për ushtrinë. Për ta realizuar, kompania shtetërore KAYO krijoi partneritete me biznese private.
Por në shumicën e shoqërive të përbashkëta, shteti mbeti ortak në pakicë. Ai vuri në dispozicion pasuri publike dhe u pozicionua edhe si blerës i produkteve, ndërsa shumicën e aksioneve e morën partnerët privatë. Deklaratat kontradiktore për prodhimin dhe audiot e publikuara më pas shtuan pikëpyetjet mbi aktivitetin e këtij rrjeti.
Shteti financon porositë, privatët zotërojnë shumicën
KAYO është në pronësi të Ministrisë së Mbrojtjes dhe u krijua për prodhimin e tregtimin e armëve, municioneve, pajisjeve dhe teknologjive ushtarake. Megjithatë, pronësia shtetërore e KAYO-s nuk do të thotë se shteti kontrollon edhe shoqëritë që ajo krijon me privatët.
Në Timak Defence, Advanced Arms Technology dhe M.K.D, KAYO zotëron vetëm 20% të aksioneve. Partnerët privatë kanë 80%.
Në këtë model, shteti është njëkohësisht ortak në kompaninë që shet dhe klient që paguan nga buxheti. Por në biznesin që përfiton porositë, shumicën e pronësisë e ka privati.
Në dy partneritete shfaqen të njëjtët emra: Ron Yeffet dhe Arjeta Puca. Ata janë ortakë në TIMAK, e cila zotëron 80% të Timak Defence, dhe në UNO18, që zotëron 80% të Advanced Arms Technology. Shoqëria e parë merret me automjete të specializuara, ndërsa e dyta është krijuar për aktivitet në fushën e armëve dhe dronëve.
Yeffet u bë ortak në TIMAK më 17 qershor 2025, kur bleu 49% të kuotave për 49 mijë lekë, rreth 490 euro. Pak javë më vonë, më 4 gusht, u krijua Timak Defence, me 80% të aksioneve për TIMAK dhe 20% për KAYO.
Çmimi i deklaruar për blerjen e thuajse gjysmës së TIMAK-ut tërheq vëmendjen përballë partneritetit me shtetin që pasoi. Puca, megjithatë, ka shpjeguar se shuma pasqyronte vlerën e regjistruar të kuotave dhe jo vlerën reale të biznesit. Sipas saj, një marrëveshje tjetër përcaktonte investimin e Yeffet. Kështu, 490 eurot përfaqësojnë çmimin e deklaruar të kuotave, jo domosdoshmërisht të gjithë angazhimin e tij financiar.
Në UNO18, Yeffet ishte fillimisht pronari i vetëm. Më 4 gusht 2026, ai i shiti Pucës gjysmën e kuotave për 50 lekë. Përmes këtyre dy shoqërive, të njëjtët ortakë kanë interesa në dy partneritete me kompaninë shtetërore.
Një tjetër degë lidhet me MSSC Group dhe biznesmenin Emiljano Dusha. MSSC zotëron 80% të M.K.D, të krijuar për municione, dhe 51% të Guna Tactical, që merret me uniforma dhe aksesorë ushtarakë.
Në Guna Tactical, shteti kishte fillimisht 51% të aksioneve. Në maj 2026 shiti dy pikë përqindjeje, duke zbritur në 49% dhe duke ia kaluar shumicën partnerit privat.
Përmasat financiare dalin nga raportimi i korrikut mbi pagesat e Thesarit. KAYO dhe Guna Tactical kishin përfituar së bashku rreth 1,64 miliardë lekë, të raportuara si mbi 17 milionë euro nga buxheti. Shifra u përket këtyre dy shoqërive dhe nuk përfaqëson pagesat për të gjithë rrjetin.
Partneritetet përfshijnë edhe pasuri publike. Për kompaninë e municioneve, qeveria parashikoi të paktën 20 mijë metra katrorë në përdorim, pa të drejtë shitjeje. Partneri privat ka detyrimin të investojë të paktën 60 milionë euro brenda tre vjetësh. Ky është një angazhim i përcaktuar në marrëveshje, jo dëshmi se investimi është realizuar.
Pikëpyetja ekonomike është e qartë: sa përfiton shteti nga një model ku ofron pasuri dhe financon porosi, ndërsa privatët zotërojnë shumicën? Pjesëmarrja në pakicë nuk provon vetvetiu abuzim, por kërkon transparencë mbi vlerësimin e kontributeve, kushtet e kontratave dhe përfitimin publik.
Çfarë prodhohet realisht në Shqipëri?
Më 23 prill 2026, ministri Ermal Nufi deklaroi në Parlament se Advanced Arms Technology prodhon armë, të cilat, sipas tij, janë “sot në përdorim në konflikte diku”.
Por në daljen publike të 10 shtatorit, Arjeta Puca foli për zgjerimin e aktivitetit dhe prodhimin në të ardhmen të pushkëve, pistoletave dhe dronëve. Ndërsa ministri përshkruante një prodhim ekzistues në prill, administratorja paraqiste plane të ardhshme në shtator për disa prej këtyre produkteve.
Kjo mospërputhje kërkon shpjegim: cilat armë ishin prodhuar, në çfarë sasie dhe ku përdoreshin? Sipas materialeve publike të përmendura në raportime, nuk është dokumentuar një linjë prodhimi e Advanced Arms Technology që të mbështesë deklaratën e ministrit.
Qeveria ka prezantuar edhe dorëzimin e 40 mjeteve taktike si arritje të industrisë vendase. Dorëzimi është rezultat konkret, por nuk përcakton sa nga këto mjete është prodhuar në Shqipëri dhe sa është importuar.
Denoncimet për modifikime, saldime dhe përshtatje në kapanone ngrenë dyshimin se montimi mund të jetë paraqitur si prodhim i mirëfilltë. Edhe montimi krijon vlerë, por për të vlerësuar përmbajtjen vendase duhen të dhëna për pjesët, proceset dhe punën e kryer në Shqipëri.
Etiketa “Made in Albania” dhe ceremonitë e dorëzimit nuk u japin përgjigje këtyre pyetjeve.
Audiot dhe dyshimet për tregtinë e armëve
Regjistrimet e publikuara nga ish-zëvendëskryeministri Arben Ahmetaj shtuan dyshime për një aktivitet tjetër nga prodhimi vendas.
Në bisedat që i atribuohen Yeffet përshkruhet një skemë ku armët sigurohen jashtë, sillen në Shqipëri, ripaketohen si shqiptare dhe shiten më tej. Në këtë përshkrim përmendet Advanced Arms Technology.
Në një tjetër bisedë të raportuar, personi i identifikuar si Yeffet diskuton biznesin e armëve në Sudan. Sipas transkriptimit të publikuar, ai thotë se armët mund të blihen dhe të shiten, ndërsa kërkon një person që të drejtojë bizneset atje.
Bashkëbiseduesja, e quajtur Tatiana, përmend vështirësi me paketimin dhe lejet. Yeffet flet për kontakte në Sudan dhe thotë se Arjeta dhe persona të tjerë po punojnë me të në atë vend.
Përballë deklaratës së ministrit për armë që përdoren në konflikte, këto biseda ngrenë pyetje mbi origjinën, destinacionin dhe autorizimet e mundshme. Megjithatë, autenticiteti i regjistrimeve, konteksti i plotë dhe nëse bisedat u kthyen në veprime mbeten për t’u provuar.
Nëse vërtetohet se është fshehur origjina apo destinacioni i armëve dhe janë shkelur autorizimet, çështja do të merrte përmasat e një tregtie të paligjshme përmes një vendi anëtar të NATO-s. Pasojat do të preknin edhe besueshmërinë e mekanizmave shqiptarë për kontrollin e armëve.
KAYO u prezantua si rruga për rikthimin e prodhimit ushtarak në Shqipëri. Sot, partneritetet, pagesat publike, deklaratat dhe audiot kërkojnë përgjigje konkrete: çfarë është prodhuar, çfarë është blerë jashtë, sa është investuar dhe çfarë ka përfituar shteti nga ky model?
