Politico.com/ Aleatët e presidentit Donald Trump kanë nisur të shkelin me kujdes në një territor që dikur konsiderohej i paimagjinueshëm: të fajësojnë vetë presidentin.
Kjo çiltërsi e pazakontë erdhi pas humbjeve të thella të Partisë Republikane në të gjithë vendin, një refuzim i presidentit nga votuesit, që konfirmoi disa prej frikërave më të mëdha të partisë. Disa fajësuan luftën me Iranin dhe ndikimin e saj në çmimet e karburanteve dhe ushqimeve. Të tjerë vunë në shënjestër sjelljen e presidentit.
“Brenda Partisë Republikane po zhvillohet njëfarë reflektimi serioz për drejtimin që duhet të marrë”, tha Matt Dole, kryetar i Partisë Republikane në kontenë Licking të Ohajos, një bastion i fortë republikan. “Mendoj se do të shihni një pjesë të Partisë Republikane që do të kërkojë rikthimin te normaliteti, duke mos hedhur poshtë ideologjinë dhe politikat e Trumpit, por duke refuzuar stilin e tij”.
“Tingëllon paksa ironike”, i tha POLITICO-s Bobby Charles, kandidati republikan që humbi garën për guvernator në Maine, “por megjithatë jam optimist për të ardhmen, sepse Trump do të largohet pas dy vjetësh”.
Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment.
Ndërkohë, Trump dhe këshilltarët e tij fajësuan një sërë faktorësh, përfshirë Fox News, republikanët e konsideruar si të tillë vetëm në emër (RINO) dhe kandidatët “dembelë”. Kjo ndodhi edhe pse partia pësoi humbje dërrmuese në të dyja dhomat e Kongresit, ndërsa vala blu e demokratëve përfshiu edhe bastione tradicionalisht republikane si Teksasi, Karolina e Jugut, Ajova dhe Kansasi.
Trump veçoi guvernatorin republikan të Teksasit, Greg Abbott, të cilin e quajti “RINO”, dhe e përjashtoi veten nga çdo përgjegjësi, duke pretenduar se republikanët do të kishin fituar “me një diferencë dërrmuese” nëse ai vetë do të kishte qenë në fletën e votimit.
Abbott nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment.
Këshilltari i Trumpit, Alex Bruesewitz, ia atribuoi rezultatin e dobët të republikanëve kandidatëve që i përshkroi si “pa frymëzim, dembelë dhe krejtësisht të paaftë për të komunikuar në mënyrë efektive”. Ai përmendi shprehimisht kongresmenin Mike Collins, republikan nga Xhorxhia, i cili gjatë gjithë fushatës pati vështirësi të fitonte mbështetje në garën kundër senatorit demokrat në detyrë, Jon Ossoff.
Ekipi elektoral i Collins nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment.
Një strateg republikan, i angazhuar në disa gara të zgjedhjeve të mesmandatit, tha se fajësimi i cilësisë së kandidatëve ishte një “justifikim dembel”.
“Kjo është diçka shumë më e madhe sesa thjesht një kandidat dembel. Dua të them, kryetari i… NRCC-së po humbet zgjedhjet e tij”.
Megjithatë, republikanë të tjerë e drejtuan zemërimin e tyre ndaj Kongresit të kontrolluar nga Partia Republikane.
“Partia Republikane duhet të zhvillojë një diskutim me veten se si t’i dëgjojë votuesit dhe si të paraqesë reforma domethënëse politike që ndikojnë në jetën e tyre”, tha Gina Swoboda, ish-kryetare e Partisë Republikane në Arizona dhe aleate prej kohësh e Trumpit. “Ky Kongres nuk bëri as edhe një gjë të vetme, që unë të mund ta përmend, e cila të ketë ndikuar në mënyrë domethënëse te klasa punëtore dhe klasa e mesme”.
Bruesewitz shprehu zhgënjimin që disa prej këtyre kandidatëve kishin hipur në avionin presidencial Air Force One dhe ishin larguar nga shtetet e tyre pesë ditë përpara ditës së zgjedhjeve, pasi Trump kishte udhëtuar për të bërë fushatë në mbështetje të tyre.
“Ata janë kaq të varur dhe mbështeten kaq shumë te presidenti”, tha Bruesewitz. “Forca e presidentit u ka mundësuar republikanëve të ecin pa shumë përpjekje për një dekadë. Mbështetja e tij u ka hapur rrugën, duke eliminuar rivalët në zgjedhjet paraprake dhe shpesh edhe në zgjedhjet e përgjithshme. Shumica e tyre nuk u është dashur kurrë të luftojnë në një garë të vështirë, prandaj kanë harruar bazat e fushatës elektorale dhe të komunikimit në epokën dixhitale”.
Zyrtarë të lartë të administratës Trump kishin lënë të kuptohej tashmë se kjo do të ishte linja e tyre e argumentimit, gjatë intervistave të dhëna për POLITICO përpara zgjedhjeve.
Por republikanët në Kongres dhe jashtë tij, të cilët ishin përgatitur për një katastrofë elektorale dhe për akuzat e ndërsjella që do ta pasonin, nuk e pranonin këtë shpjegim. Ata argumentonin se cilësimi i përgjithshëm i kandidatëve republikanë si dembelë nuk mund të zbatohej për të gjithë republikanët që humbën në gara të vështira dhe se Trump, së bashku me këshilltarët që e rrethojnë, duhej të shihnin veten në pasqyrë.
Por, në mënyrë domethënëse, ata refuzuan t’i thoshin këto gjëra publikisht me emër.
“E kemi kaluar tashmë çështjen e cilësisë së kandidatëve. Kjo është një masakër elektorale”, tha një zyrtar i lartë republikan në Senat. “Këtë e bëri Trumpi”.
Një strateg republikan, i angazhuar në fushatat elektorale në shtetet ku gara ishte e ngushtë, tha se e marta ishte një stuhi e përsosur “e shkaktuar thjesht nga paaftësia”.
“Njerëzit në Shtëpinë e Bardhë nuk bënë asgjë për ta ndaluar atë të merrej me çështje që po e përkeqësonin aktivisht gjithçka, sepse ai po shpërfillte ato që u interesonin votuesve”, tha strategu.
