Angela Giuffrida – The Guardian
6 muaj më parë, kryeministrja e ekstremit të djathtë të Italisë, Giorgia Meloni, qëndronte e rrethuar nga burra në një skenë në Sharm el-Sheikh, ku liderët botërorë ishin mbledhur për të diskutuar marrëveshjen e paqes në Gaza.
Përpara saj, Donald Trump i lavdëroi dhe ofendoi udhëheqësit e mbledhur, përpara se ta përshkruante Melonin si një “grua të re e të bukur”. Duke u kthyer nga ajo, ai shtoi: “Nuk të shqetëson të të quajnë të bukur, apo jo? Sepse je. Faleminderit shumë që erdhe.”
Meloni dukej se nuk ndihej rehat, por e pranoi komplimentin. Ajo kishte punuar shumë për ta vendosur veten si një aleate e fortë evropiane për Trumpin, duke bërë një vizitë të shpejtë në klubin e tij të Mar-a-Lago në Florida dhe duke qenë e vetmja udhëheqëse evropiane që mori pjesë në inaugurimin e tij si president i SHBA-së.
Kjo marrëdhënie, e rrënjosur në retorikën e përbashkët nacionaliste, tashmë po shpërbëhet po aq shpejt sa u formua. Në një intervistë këtë javë, Trump iu kthye asaj, duke i thënë gazetës italiane “Corriere della Sera” se asaj “i mungonte guximi” që nuk iu bashkua luftës SHBA-Izrael kundër Iranit.
Qortimi erdhi pasi Meloni e përshkroi sulmin e Trump ndaj Papa Leonit – i cili është shfaqur si një kritik i zëshëm i luftës së Iranit – si “të papranueshëm” .
“Ajo është e papranueshme”, tha Trump me inat, “sepse nuk i intereson nëse Irani ka një armë bërthamore dhe do ta hidhte në erë Italinë brenda dy minutash nëse do të kishte mundësi”.
Këto komente përmbyllën një muaj sfidues për Melonin, qeveria e të cilës pati një pengesë të madhe në një referendum mbi një reformë gjyqësore në mars dhe marrëdhëniet e ngushta me Trump kanë qenë një barrë politike në rritje në një vend me një kulturë të thellë anti-luftë.
Meloni kishte nevojë për një mënyrë për të ndihmuar në rivendosjen e imazhit të saj dhe për të rifituar konsensusin – dhe analistët thonë se përplasja e Trump me Papa Leonin i ofroi asaj mundësinë ideale.
“Kur e analizon momentin në Sharm-el Sheikh, ajo nuk u kënaq kur e mori atë kompliment – e kuptoi sa nënçmues ishte – por e pranoi”, – thotë Cecilia Sottilotta, një profesoreshë e asociuar e politikës në Universitetin e Perugia. “Megjithatë, vjen një moment kur të mos i kundërvihesh kurrë partnerit tënd bëhet problem. Pra, grindja me Papën Leonin ishte një lajm i mirëpritur për Melonin, sepse në Itali, njerëzit i duan papët e tyre dhe i urrejnë luftërat… Melonit i duhej me dëshpërim një justifikim për t’u distancuar nga Trump dhe ky ishte një justifikim i mirë.”
Meloni kishte filluar të distancohej nga Trump pas nisjes së sulmeve në Iran në fund të shkurtit, megjithëse me kujdes. Në parlament, ajo e kritikoi ashpër konfliktin, duke paralajmëruar në të njëjtën kohë se “nuk mund të përballojmë një regjim ajatollahësh në zotërim të armëve bërthamore” që mund të kërcënojë Italinë dhe Evropën.
Pas humbjes në referendum, ajo ndoqi një qasje më të fortë duke mohuar përdorimin e një baze ajrore në Siçili për aeroplanët ushtarakë amerikanë që transportonin armë për luftën e Iranit.
Megjithatë, akti i saj u bë i qartë me mbrojtjen ndaj Papa Leonit. Meloni tha se sulmi verbal i Trump kundër Papës – të cilin ai e përshkroi si “të dobët” dhe që i shërbente “të majtës radikale” – ishte “i papranueshëm”. Por kjo ndodhi vetëm pasi ajo u vu nën presion nga opozita duke reaguar në një postim në mediat sociale që vlerësonte Leon për rolin e tij në “nxitje të kthimit të paqes” teksa ai ishte nisur për një udhëtim në Afrikë.
“Instinkti i saj deri në fund ishte të ecte në litarin e tendosur”, – thotë Sottilotta. “Por kjo është një krizë e madhe dhe në këtë pikë, nuk mund të përballosh gjë tjetër veçse të marrësh anë.”
Rrëzimi i aleatit të saj të ekstremit të djathtë Viktor Orbán në Hungari në zgjedhjet e së dielës dyshohet gjithashtu se ka luajtur një rol në reagimin e Melonit ndaj Trump – veçanërisht pasi zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, udhëtoi për në Budapest në një përpjekje për të rritur shanset e Orbán.
“Shkuarja e Vance te Orbán ishte si t’i jepte puthjen e vdekjes”, thotë Sottilotta. “Kështu që kur pa këtë, ajo e kuptoi vërtet.”
Tani që po fillon të përqendrohet te zgjedhjet e përgjithshme në vitin 2027 – të cilat deri në referendum pritej të favorizonin fuqishëm koalicionin e saj qeverisës – Meloni ka filluar një kthesë me takt.
Në një shenjë të mëtejshme të distancimit nga lufta, këtë javë Italia pezulloi një pakt mbrojtjeje me Izraelin, më parë një aleat i mbështetur fort. Meloni gjithashtu përsëriti mbështetjen e qeverisë së saj për Ukrainën gjatë një takimi me presidentin ukrainas, Volodymyr Zelenskyy, në Romë të mërkurën, duke u zotuar të ndihmojë në forcimin e mbrojtjes së këtij vendi kundër sulmeve ruse.
Të premten, ajo do t’i bashkohet presidentit francez, Emmanuel Macron, dhe kryeministrit britanik, Keir Starmer, të cilët kanë qenë gjithashtu objektiva të përsëritura të zemërimit të Trump, për bisedime në Paris mbi sigurimin e Ngushticës së Hormuzit.
Edhe pse “Vëllezërit e Italisë” të Melonit kanë humbur njëfarë mbështetjeje në javët e fundit, partia ruan epërsinë në sondazhe, ashtu si edhe vlerësimi personal i popullaritetit të Melonit, edhe nëse lidershipi i saj ka humbur shkëlqimin e saj. Nëse opozita e fragmentuar nuk prodhon një alternativë të besueshme ndaj Melonit, sondazhet ka të ngjarë të mbeten statike. Qeveria e saj pritet tani t’u japë përparësi planeve për të miratuar një ligj zgjedhor që mund t’i japë asaj një fitore të sigurt në zgjedhjet e ardhshme.
“Unë besoj se koalicioni mbetet i favorizuar, në kuptimin që ka një udhëheqës të qartë”, – tha Lorenzo Pregliasco, bashkëthemelues i YouTrend, një kompani analizash politike. “Opozita ende duhet të përcaktojë alternativën”.
Qeveria e Melonit ka gëzuar një ecuri të qëndrueshme që kur erdhi në pushtet në tetor 2022, kryesisht për shkak se është kompakte në vend që të ketë arritur ndonjë gjë domethënëse për të përmirësuar jetën e italianëve.
“Ajo e ka trajtuar çështjen Trump, e cila në planin afatshkurtër ishte një veprim me takt”, – thotë Mattia Diletti, profesor i politikës në Universitetin Sapienza në Romë. “Por nëse ajo nuk bën disa ndryshime spektakolare [në frontin e brendshëm], ajo do të refuzojë. Italianët nuk interesohen shumë për politikën ndërkombëtare, por ata interesohen për luftën në Iran dhe në Lindjen e Mesme më të gjerë, sepse po ndikon në jetën e tyre dhe në koston e jetesës, kështu që sa më shpejt të ndalet, aq më mirë për Melonin.”
