Nga Helena Smith, “The Guardian”/ “Revolucioni i flamingove” në Shqipëri ka fituar mbështetësin e tij më të shquar deri më tani, pasi ylli i popit Dua Lipa shprehu admirim për lëvizjen protestuese kundër një resorti të mbështetur nga familja Trump në shtetin ballkanik.
Teksa demonstratat kundër projektit të pasurive të paluajtshme prej 1.6 miliardë eurosh hynë në javën e gjashtë, këngëtarja e lindur në Londër, e cila është rritur pjesërisht në Prishtinë, shtëpia e prindërve të saj emigrantë shqiptarë të Kosovës, i përshkroi trazirat qytetare si “frymëzuese”.
Duke folur për çështjen në një bisedë me akademiken dhe autoren shqiptare Lea Ypi në podkastin e saj “Service95 Book Club”, Lipa tha: “E gjej shumë frymëzuese të shoh se sa shumë njerëz interesohen vërtet.”
Projekti, i cili pjesërisht parashikon ndërtime të mëdha në Sazan, ishullin e vetëm të Shqipërisë, mbështetet nga investitorë të udhëhequr nga dhëndri i presidentit amerikan, Jared Kushner, dhe gruaja e tij, Ivanka Trump. Në një podcast të publikuar në maj, Trump e përshkroi resortin e planifikuar si “madhështor” dhe të bukur.
Investimi u përshpejtua pasi parlamenti shqiptar ndryshoi në mënyrë të diskutueshme legjislacionin e rreptë në dhjetor 2024 për të lejuar ndërtimin në zona të ndjeshme ndaj mjedisit. Nuk ka prova që Kushner të ketë pasur ndonjë rol në këtë ndryshim.
Por ishte ky veprim i parlamentit që Lipa, 30 vjeçe, tha se ngriti pikëpyetje mbi transparencën e perceptuar të qeverisë.
“Ajo që në fakt më shqetëson është parimi se qeveria mund ta ndryshojë ligjin për të hequr mbrojtjen mjedisore pa asnjë lloj konsultimi publik”, – u tha Lipa dëgjuesve.
Përveç zhvillimit në Sazan, projekti planifikon edhe 10,000 vila të tjera të ndërtuara përgjatë një rripi bregdeti të bardhë me rërë në gadishullin e Zvërnecit përballë.
Të dyja janë të pabanuara dhe konsiderohen rezerva natyrore që strehojnë ekosisteme jetësore dhe zona të jetës së egër për shpendët dhe specie të tjera të rralla në Adriatik.
Eurodeputetët e kanë paralajmëruar kandidatin për anëtar të BE-së se bisedimet e pranimit mund të rrezikohen nëse nuk respektohen standardet mjedisore. Shqipëria kishte shpresuar të bashkohej me Unionin deri në vitin 2030.
Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, e ka quajtur zhvillimin – investimin më të madh që shteti ish-komunist ka parë ndonjëherë – “një dhuratë për Evropën” dhe “një bekim” për një komb që, më shumë se 30 vjet pas përqafimit të demokracisë, mbetet ndër më të varfrit në perëndim. Pavarësisht kundërshtimit, socialisti veteran ka refuzuar me vendosmëri të tërhiqet.
Ndërhyrja e Lipës u prit me entuziazëm në ditën e 45-të të protestave masive në Tiranë, kryeqytetin e Shqipërisë.
Aleksandër Trajçe, i cili kryeson grupin kryesor të ruajtjes së natyrës në vend, Mbrojtjen dhe Ruajtjen e Mjedisit Natyror në Shqipëri (PPNEA), i tha “The Guardian” se komentet e këngëtares nuk ishin vetëm “fantastike, por edhe në kohën e duhur”.
“Ishte një deklaratë shumë e fuqishme. Shumë, veçanërisht të rinj shqiptarë, të cilët e shohin atë si një idhull, janë frymëzuar”, tha ai. “Kjo është dita e 45-të e protestave tona dhe nuk ka asnjë shenjë se ato do të ndalen.”
I pyetur nëse kishte ndonjë shenjë të një ndryshimi qëndrimi në nivel zyrtar, Trajçe shtoi: “Qeveria tani po fillon të bëjë atë që duhej të kishte bërë që nga fillimi, siç është kryerja e një studimi të ndikimit mjedisor, por në [Zvërnec] dëmi është bërë tashmë; punimet kanë ndodhur, ka pasur një krim mjedisor dhe njerëzit duhet të mbahen përgjegjës.”
Pavarësisht protestave, zhvilluesit thonë se do të përparojnë me përgjegjësi, duke thënë se fokusi i tyre mbetet në “administrimin e përgjegjshëm, përmirësimin e mjedisit, krijimin e vendeve të punës dhe krijimin e vlerës afatgjatë për komunitetet lokale”.
