Nga Gordon Corera – BBC
SHBA-të dhe Izraeli kanë deklaruar se kanë epërsi ajrore mbi disa pjesë të Iranit, gjë që u lejon avionëve të tyre të godasin objektiva sipas dëshirës.
Ata kanë treguar gjithashtu një lloj epërsie të inteligjencës, një dominim që u ka mundësuar të gjejnë dhe të vrasin disa udhëheqës iranianë. Por cila është strategjia pas kësaj? Një përgjigje është përqendrimi tek krijimi i konfuzionit.
Lëvizja e parë në këtë fushatë nuk ishte sulmi që goditi kompleksin e udhëheqësit suprem, por hakerët e Komandës Kibernetike të SHBA-ve dhe homologët e tyre izraelitë. Ata verbuan aftësinë e Iranit për të kuptuar çfarë po ndodhte, duke e penguar të komunikonte dhe të reagonte, sipas zyrtarëve ushtarakë amerikanë.
Duke përdorur këtë avantazh, udhëheqësit e lartë u goditën në disa vende. Ata ishin ndjekur për muaj të tërë nga CIA dhe Mossad, ndër të tjera. Kjo ka shumë gjasë të jetë bërë më së shumti përmes depërtimeve teknike afatgjata në sistemet e komunikimit iraniane si dhe spiunëve në terren, shpesh të drejtuar nga Mossad.
Rezultatet ishin tronditëse. Shefi i shtabit të ushtrisë, ministri i mbrojtjes dhe kreu i Gardës Revolucionare ishin mes të vrarëve. Besohet se Izraeli ka marrë drejtimin në këto sulme.
SHBA-të thanë se gjithashtu kanë goditur komandën dhe kontrollin e Iranit, vendet e raketave balistike dhe infrastrukturën e inteligjencës në valën e parë të sulmeve.
Qëllimi i qartë ishte të “trullosnin dhe konfuzonin” iranianët, tha Dan Caine, kryetar i Shefave të Shtabit të Përbashkët, në një konferencë të hënën. Ambicia e SHBA-ve dhe Izraelit ishte të paralizonin Iranin.
Megjithatë, dihej se Teherani ishte përgatitur për shënjestrimin e udhëheqjes së tij, pasi zyrtarët ishin udhëzuar të caktonin pasardhësit e tyre në rast vdekjeje (dhe të mbanin identitetet e tyre sekret).
Kjo vetëdije për rrezikun e bën edhe më befasuese që disa nga figurat më të larta të regjimit iranian po takoheshin të shtunën në mëngjes, duke lejuar që kaq shumë prej tyre të vriteshin.
Pra, çfarë nënkuptojnë këto vrasje për ecurinë e luftës?
Në afat të shkurtër mund ta bëjë më të vështirë për Iranin të organizojë një përgjigje. Konfuzioni i shkaktuar nga shënjestrimi ka avantazhe ushtarake, por mund të sjellë edhe rreziqe.
Nuk është e qartë nëse breshëritë e raketave dhe dronëve që po dërgohen nëpër Lindjen e Mesme janë rezultat i një politike të paracaktuar që tani po ecën automatikisht, nëse komandantët lokalë po veprojnë me nismën e tyre, apo nëse dikush në qendër po jep urdhra përmes një zinxhiri funksional komande.
Pyetja tjetër është nëse eliminimi i kaq shumë udhëheqësve do ta ndryshojë në mënyrë themelore llogaritjen e Iranit për të vazhduar luftën apo për të gjetur një rrugëdalje.
Një vlerësim i CIA-s i përfunduar pak para fillimit të luftës parashikonte se eleminimi i udhëheqësit suprem mund të çonte tek marrja e më shumë kontrollit nga linja e ashpër e Gardës Revolucionare.
Çdo udhëheqës i ri do të duhet të llogarisë nëse mbijetesa e regjimit do të sigurohet duke vazhduar luftën, ose, përndryshe, duke negociuar dhe në fakt duke pranuar kërkesat e SHBA-ve.
Por nëse ata vazhdojnë të vriten, mund të bëhet më e vështirë të merret ndonjë vendim apo të zhvillohet ndonjë negociatë.
SHBA-të mund të duan të shohin një figurë si Delcy Rodríguez, e cila mori drejtimin nga Nicolas Maduro në Venezuelë dhe kuptohet se po bashkëpunon me SHBA-të, por nuk është e qartë nëse një person i tillë ekziston apo mund të udhëheqë shtetin e Iranit.
Dhe kështu pyetja e fundit, edhe më e rëndësishme, është nëse këto vrasje e bëjnë më të mundshëm ndryshimin e regjimit?
Historia sugjeron se vetëm fuqia ajrore rrallëherë është e mjaftueshme, dhe SHBA-të nuk kanë treguar dëshirë për të vendosur trupa në terren. Mund të shpresojë se eliminimi i forcave të sigurisë dhe inteligjencës mund të ndihmojë një kryengritje popullore të ketë sukses këtë herë, pasi protestuesit u shtypën në janar.
Presidenti Trump bëri thirrje përsëri për një kryengritje të tillë dhe madje premtoi imunitet për anëtarët e forcave të sigurisë që do të linin armët. Por regjimi është i ngulitur thellë dhe do të bëjë gjithçka për të mbajtur pushtetin.
Ndërsa e ardhmja e udhëheqjes mbetet e pasigurt, prioriteti për Izraelin dhe SHBA-të duket se është të shkaktojnë sa më shumë dëme ndaj regjimit. Nëse kjo sjell ndryshim, mund të mirëpritet nga populli iranian, por rreziqet do të bien mbi ta.
